Ιζζό: Η τριλογία της Μασσαλίας
Ζαν-Κλωντ Ιζζό
Η τριλογία της Μασσαλίας (Το μαύρο τραγούδι της Μασσαλίας – Το τσούρμο – Solea) (ΠΟΛΙΣ)
Σε μια πρόσφατη βόλτα στα βιβλιοπωλεία, μία από τις ανεκτίμητες πολυτέλειες (ακόμη) της κρίσης, βρέθηκα να κρατάω στο χέρι αυτή την επίτομη έκδοση της “Τριλογίας της Μασσαλίας”. Για χρόνια βρισκόταν ανεξήγητα εκτός κυκλοφορίας, χάρηκα πολύ και με το ζόρι αντιστάθηκα να την ξαναγοράσω. Δεν το έκανα. Μήπως άλλωστε δε λέγεται ότι τα αστυνομικά μυθιστορήματα είναι βιβλία της μίας χρήσης, της εφ άπαξ ανάγνωσης; Υπάρχει μήπως κάποιος λόγος να κατέβει το βιβλίο από το σκονισμένο ψηλό του ράφι από τη στιγμή που έχει αποκαλυφθεί η πλοκή και ξεσκεπαστεί ο δολοφόνος; Κανένας, εκτός εάν μιλάμε για λίγες μετρημένες ιδιαίτερες εξαιρέσεις: τον τεράστιο Σιμενόν και τον Ζαν Κλοντ Ιζζό.
Δεν έχω πολλά να προσθέσω σε όσα είχε γράψει πριν από 8 χρόνια ο Δημήτρης Κάζης. Ξεφυλλίζω τα μαυρισμένα από τη χρήση βιβλιαράκια. Θυμάμαι αναγνώσεις που τελείωναν με ένα ποτήρι κι ένα σταχτοδοχείο γεμάτο (κι ας μην καπνίζω!). Μικρές μουτζούρες σημαδεύουν φράσεις-αποσκευές για τη ζωή. “Αλήθεια δεν υπάρχει, μόνο ιστορίες”
Σιγά-σιγά επανέρχονται και τα ονόματα. Ο Μοντάλ, η “μυθική Λολ”, η Ναϊμά, ο Μουράντ, ο Ουγκό και ο Μανού, φυσικά ο Φονφόν και η Ονορίν. Και η πόλη… Μασσαλία. Η τριλογία ανιχνεύει την ψυχή της πόλης με τον τρόπο που μόνο ένας μυθιστοριογράφος μπορεί. Κι ας μην είναι η Μασσαλία πόλη για τουρίστες παρά μόνο για μετανάστες, “η πρώτη πόλη του τρίτου κόσμου”. Έχω έναν φίλο πoυ πήγε στη Μασσαλία με τον Ιζζό στο χέρι…
Κάποτε θελήσαμε να διοργανώσουμε με μια ομάδα μια βραδιά αφιερωμένη στον Ιζζό. Θα βάζαμε ένα καζάνι όπου θα έβραζε μια μπουγιαμπέσα πλούσια και πηχτή, το παστίς θα έρεε άφθονο, θα αναζητούσαμε το ταξίδι μέσα από τις γεύσεις και τις μουσικές, από τη δριμεία (σαν …αίμα;) αλμύρα μιας δυνατής αντσουγιάδας μέχρι την απλή και όλο μνήμη θαλπωρή ενός ψωμιού με τριμμένο σκόρδο και ντομάτα. “Έχω ανάγκη να καταβροχθίσω φαγιά, λαχανικά, κρέατα, ψάρια, γλυκά ή λιχουδιές. Να πλημμυρίσω από τις γεύσεις τους. Δεν έχω βρει κάτι καλύτερο να αποκρούσω το θάνατο”.
Ο Ζαν Κλοντ Ιζζό πέθανε στις 26 Ιανουαρίου του 2000…
Η βραδιά-αφιέρωμα δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ…
1η δημοσίευση: http://www.mic.gr
