10/07/2008 – Manu Chao + Patti Smith (Terravibe, Μαλακάσα)
Ώρα 8 βραδινή – Διόδια Μαλακάσας… Ατελείωτες υπομονετικές ουρές… Η άσφαλτος αχνίζει από τη λαύρα… Ένας ταλαίπωρος οδηγός ανυπομονεί να επιστρέψει σπίτι μετά από σκληρό εργασιακό δεκάωρο… Βλέμμα απόγνωσης… “Μα είναι δυνατόν και σήμερα κίνηση; Μα πού πάνε όλοι αυτοί τέτοια μέρα”;;
Ώρα 8 βραδινή – Καφετέρια κάπου στα …Εξάθλεια. Παράξενη ερημιά… Η σερβιτόρα νταγκλιασμένη από τη ζέστη έχει αράξει σε μια καρέκλα… Στο βλέμμα του αφεντικού, ένα μείγμα εκνευρισμού και απορίας… “Πού είναι τα παιδιά σήμερα; Την έκαναν κιόλας για διακοπές; Έκαναν κανένα ντου οι μπάτσοι και τα μάζεψαν; Τι έχει γίνει διάολε;”
Ώρα 8 βραδινή – Terravibe στη Μαλακάσα… Μυριάδες κόσμου μυρμηγκιάζουν στο ξέφωτο και στα γύρω λοφάκια, έχοντας κατακλύσει κάθε ελεύθερο τετραγωνικό (εκατοστό!)… Δεν είμαι καλός στις εκτιμήσεις πλήθους, αλλά οι 30.000 είναι πιστεύω μια καλή προσέγγιση! Παίρνεις βαθιά ανάσα και τα πνευμόνια σου γεμίζουν οξυγόνο, αιωρούμενα μικροσωματίδια σκόνης, …τετραϋδροκανναβινόλη και διάφορες άλλες πτητικές ευφορικές ουσίες! “Επιστροφή στη φύση”, κυριολεκτικά! Όμορφα είναι, κι ας πρόκειται απλώς για μια μικρή ελεγχόμενη νησίδα ελευθερίας… Κάπου χαμένη στην πραγματικά αχανή σκηνή κινείται η Patti Smith… Δεν της ταιριάζει ο ρόλος, αλλά η ίδια δεν μασάει, η μπάντα της είναι διαλεχτή και μερικά τραγούδια της έχουν τέτοια συναισθηματική δυναμική ώστε κινητοποιούν ακόμη και τους αδιάφορους… Παίζει το “Dancing barefoot” και αναρωτιέμαι πόσες από αυτές τις διαφημισμένες υπερεκτιμημένες νεο-folk “τροβαδούρες” μπορούν πράγματι να γράψουν ένα τραγούδι τόσο υποδόρια φλεγόμενο… 10 τέτοιες θέλει στην καθισιά της η Patti… Κλείνει αναμενόμενα με το “People have the power”…
Ώρα 9.30 βραδινή – Ο ήλιος μόλις έχει πέσει και στη σκηνή ανεβαίνει ο Manu και η μπάντα του… Και από τη στιγμή εκείνη, μέχρι το τέλος, πάνω από δύο ώρες αργότερα, θα στηθεί ένα ξέφρενο πάρτυ, το Terravibe θα είναι στη …μία ρόδα και ο κόσμος σε ομαδική παράκρουση. Η μπάντα είναι εξαιρετικά δεμένη και καλοκουρδισμένη, η τρομπέτα βιτσίζει και ο ρυθμός καλπάζει, η σκόνη σηκώνεται ανελέητη, τα τραγούδια μπαίνουν το ένα μέσα στο άλλο, οι εκτελέσεις απιστούν στο πρωτότυπο… Και στο κέντρο ο Manu, ένα υπερκινητικό παιδί επί σκηνής με τη χαρακτηριστικά καρτουνίστικη φωνή του… Έχει τον κόσμο στα χέρια του, τον οδηγεί όπου θέλει, και το ξέρει… Ο ρυθμός κοπάζει για λίγο, καταλαγιάζει σε μια απαλή αλέγρα ρέγγε, για να ξεσπάσει στη συνέχεια και πάλι ακάθεκτος… Έχει και κάποια δυνατά χαρτιά… Το “Clandestino”, τόσα χρόνια μετά παραμένει ένα εξαιρετικό και συνάμα συγκινητικό αλλά και τραγικά επίκαιρο τραγούδι, για τους χωρίς χαρτιά παράνομους (!) ανθρώπους. Και το “Mala Vida” ένας ροκ δυναμίτης που κινητοποιεί πόδια αλλά και νου… Κάποιες φορές βέβαια αυτή η “τέρμα το γκάζι” άποψη μπορεί να κουράσει και να γίνει μονότονη, ειδικά εάν είσαι εκτός trip… Είναι γνωστό όμως αυτό. Ο Manu ποτέ δεν διεκδίκησε δάφνες πρωτοτυπίας και πρωτοπορίας, οι μελλοντικοί σοβαροί μουσικοί αναλυτές δεν θα τον περιλάβουν στα κιτάπια τους και στα διάφορα κλινικά αποστειρωμένα Hall of Fame…Γιατί η μουσική του Manu Chao είναι η μουσική στην πραγματικά λαϊκή της διάσταση, χωρίς λαϊκίστικες ευτελείς ρεβεράντζες στο μαζικό χύδην γούστο, μακριά από την γιάπικη κενότητα της Madonna, για να χρησιμοποιήσω ένα επίκαιρο αντι-παράδειγμα. Αγνή ανόθευτη διασκέδαση, ακόμη κι όταν κάνει πολιτικό κήρυγμα (στην προκειμένη περίπτωση για τους αντάρτες Ζαπατίστας και το EZLN του Μεξικού). Μακριά από κάθε σκιά αριστερής μίζερης σοβαροφάνειας… Πώς το έλεγε εκείνη η Emma Goldman; “Αν δεν μπορώ να το χορέψω, τότε αυτό δεν είναι η επανάστασή μου”… Αλλά ξέχασα, αυτή ήταν …αναρχικιά!
Είναι από την άλλη εύκολο αλλά συνάμα και άδικο να κριτικάρεις τον Manu ως “δήθεν”, ως “πωλητή επαναστατικών προϊόντων”, ως άνθρωπο που εκμεταλλεύθηκε τα σημεία των καιρών και το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης. Φθηνά σχόλια του βολεμένου ο οποίος προσπαθεί να απενοχοποιήσει και να δικαιώσει την προσωπική του αποχαύνωση… Γιατί τελικά, μπορεί όλοι να είμαστε μέλη του συστήματος, αλλά ίδιοι, όχι, δεν είμαστε… Προσωπικά, και μόνο για το γεγονός ότι ο Manu με προσωπικό και πραγματικό κόστος (μετρημένο σε λεφτά για όσους δεν καταλαβαίνουν άλλη γλώσσα!) επιλέγει να παίζει με όσο το δυνατόν φτηνότερο εισιτήριο, αξίζει σεβασμού και εκτίμησης. Την ίδια στιγμή που κανένας από τους διάφορους indie, electro, jazz, blues κ.λπ. κ.λπ. “ήρωές” μας, από αυτούς που έχουν κατά καιρούς περιφέρει το μύθο τους σε τούτη τη γωνιά της γης, δεν έχει ποτέ πατήσει το πόδι του “όχι δεν παίζω με 70 ευρώ, απαιτώ χαμηλότερο εισιτήριο”… Γιατί καλά είναι τα ροκ παραμύθια της “παρακμής”, της “ανεξαρτησίας”, και της “μάχης κατά του κατεστημένου”, αλλά όταν έρχεται η ώρα του λογαριασμού, ο ήχος του χρήματος είναι γλυκός και ακαταμάχητος… Έτσι δεν είναι Νικολάκη; Ούτε του (σκοτεινού) σου αγγέλου νερό; Εντάξει δεν είσαι ο μόνος, αλλά ειδικά από σένα που μας έχεις επισκεφτεί τόσες φορές, θα περιμέναμε κάτι το διαφορετικό… Ας είναι όμως…
Ώρα 11.30 νυχτερινή… “Θα τα πούμε στους δρόμους”, ήταν το τελευταίο σύνθημα της βραδιάς, και ήταν μάλιστα προφητικό! Γιατί ο δρόμος της επιστροφής ήταν μακρύς και κουραστικός… Η “επανάσταση” μπορεί να αναβλήθηκε για άλλη μία φορά, τα …χειμερινά ανάκτορα μπορεί να είναι μακριά, αλλά είναι δεδομένο ότι η μουσική δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο… Εκτός εάν η επόμενη στάση είναι η ελπίδα! Που ως γνωστόν πεθαίνει πάντα τελευταία…
1η δημοσίευση: http://www.mic.gr
19/05/2007 The Astronauts (An Club)
Mark sings protest songs
The Astronauts
(An Club, Αθήνα – 19/05/2007) 
Η βροχή έπεφτε (στον τόπο τον καταραμένο βρέχει Μάη μήνα που λέει και η λαϊκή ρήση!) όταν πήραμε το δρόμο για την υπόγα του Αν. Την εξαρχειωτική υπόγα όπου θα βλέπαμε ζωντανά τον Mark και τους Αστροναύτες του. Τους Astronauts; Ή μήπως τους Otters; Με μια καχυποψία στην καρδιά πήγαινα. Όχι τόσο λόγω της προαναφερθείσας παραφιλολογίας που είχε αναπτυχθεί τις τελευταίες ημέρες, αλλά κυρίως επειδή πάντα είμαι κάπως “κουμπωμένος με τους παλιούς “καλτ” (μια έκφραση που πραγματικά μισώ!) θρύλους. Φοβόμουν μια βραδιά γραφικότητας και παρακμής… Μια ακόμη επανασύνδεση για αρπαχτή, έναν ακόμη έμπορο αναμνήσεων… Επανασύνδεση είπα; Λάθος! Γιατί οι Astronauts ήταν πάντα ο Mark και μόνο αυτός. Αυτός και κάποιοι συνοδοί μουσικοί. Όσοι ήταν πρόθυμοι να τον ακολουθήσουν και να αντέξουν τον τρόπο και τη στάση ζωής του. Τη ζωή ενός ανθρώπου που αγνοεί λέξεις και έννοιες όπως οικονομική άνεση (ακόμη τρέφεται από το ταμείο ανεργίας), επιτυχία, καριέρα, κέρδος, image. Θα έλεγα, ανθρώπου ασυμβίβαστου, αν η λέξη δεν είχε τόσο φθαρεί από τη χρήση. Πόσο ανόητοι αποδείχτηκαν οι φόβοι μου τελικά…
Όσο περνάνε τα χρόνια και η μουσική μεταβάλλεται όλο και πιο αποκλειστικά σε προϊόν, η συναυλία γίνεται ένα δρώμενο προώθησης του δίσκου και του ονόματος-trademark, και σήμερα στις εποχές της ελεύθερης κυκλοφορίας της μουσικής (“πειρατεία” το λένε κάποιοι) και ένα μέσο να βγάλεις και τα αναγκαία φράγκα. Μοιραίο είναι, επίσης, όταν προσπαθεί να βγει στον αφρό της χαώδους σύγχρονης παραγωγής, το κάθε γκρουπάκι να αναζητά τον τρόπο να ξεχωρίσει. Όταν, δε, απουσιάζει το ταλέντο, η επιλογή είναι προφανής. Ποζεριά και “άγιος ο Θεός”. Έχουν δει τα μάτια μας από πριόνια, εκκεντρικότητες, γραφικότητες, φιγούρες κόμικ, τα απαραίτητα “σουρσίματα” (“πρέπει να βελτιώσεις τη σχέση σου με το πάτωμα” όπως συμβούλευε κάποιος κριτής reality μια επίδοξη νεαρά καλλιτέχνιδα). Μπορεί να σε διασκεδάζουν (κάποιες φορές!) όλα αυτά, να γίνεται το απαραίτητο “τζέρτζελο”, αλλά πώς και καταφέρνουν να σου αφήνουν μετά μια ανεκπλήρωτη αίσθηση κενού, σα να έχεις κάνει έρωτα με πληρωμένη επαγγελματία;
Κάποιες απαντήσεις θα δίνονταν εκείνο το βράδυ σε εκείνη την υπόγα που λέγαμε. Για τους λίγους αφοσιωμένους και παθιασμένους που βρέθηκαν εκεί Ήταν δεν ήταν καμιά 150αριά. Οι οποίοι όμως και ήξεραν πού βρίσκονταν και τι είχαν έρθει να δουν. Έλειπαν οι γνωστοί-άγνωστοι κοσμικοί του μουσικού (και μη) Τύπου, αυτοί που θα έγραφαν μετά “χτες πήγαμε και στους Astronauts, είδαμε και τον Τάδε, καλοί ήταν, μετά όμως φύγαμε για να προλάβουμε τους….κ.λπ. κ.λπ.). Έλειπαν προφανώς και οι δικοί μας νέοι μουσικοί. Ίσως μόνο οι συμπαθείς Autodivine που άνοιξαν τη βραδιά να βίωσαν αυτή τη μοναδική εμπειρία. Οι οποίοι Autodivine έχουν πολλά να βελτιώσουν, ώστε το μείγμα post-punk και glam (κατά δήλωσή τους), το οποίο παίζουν, να μην ακούγεται σαν ένα τραγούδι σε πολλές εκδοχές. Την κατάσταση επιδείνωσε και ο παραδοσιακά κακός ήχος του Αν (το αντίθετο θα ήταν έκπληξη μεγατόνων), οπότε ας περιμένουμε μελλοντικές εμφανίσεις για πιο ασφαλή συμπεράσματα.
Ήταν μόλις περασμένες 11 όταν ο Mark …βρήκε το δρόμο προς τη σκηνή, και εμφανίστηκε απλός και ανεπιτήδευτος με το τζιν και τα αθλητικά του παπούτσια. Και η επόμενη μιάμιση περίπου ώρα θα ήταν ένα μάθημα του τί σημαίνει να ασχολείσαι με την τέχνη σαν εραστής (ερασιτέχνης δηλαδή!), χωρίς ίχνος τυπικού επαγγελματισμού, όχι όμως “Art for art’s sake” (για να θυμηθώ έναν άλλον μοναχικό καβαλάρη, τον Dan Treacy), αλλά γιατί πλαντάζει το είναι σου όπως έγραφε και ο Καζαντζάκης, γιατί ασφυκτιάς να μοιραστείς ιδέες και συναισθήματα, γιατί αυτή είναι η ζωή σου και δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς. Ένα μάθημα του τί σημαίνει κατάθεση ψυχής, χωρίς προσδοκία αυξημένων καταθέσεων ταμιευτηρίου! Αυτός ήταν ο Mark επί σκηνής. Ένα μεγάλο παιδί ηλικίας πενήντα και ετών, που το έλεγε η ψυχή του, χαμένος στο δικό του κόσμο, αφοπλιστικός, γυμνός, ειλικρινής. Πάρτε, “δεύτε λάβετε φάγετε”, αυτός είμαι, αυτή είναι η ψυχή μου… ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΟΣ. Η φωνή του, βέβαια, είχε βραχνιάσει ακόμη πιο πολύ με το χρόνο. Οι εκτελέσεις των παλιών του τραγουδιών ήταν πιο ωμές, πιο πρωτόγονες, πιο δυναμικές από αυτές που αγαπήσαμε, οι οποίες ήταν πλουσιότερα ενορχηστρωμένες, είχαν πνευστά, βιολιά, πλήκτρα, και πάντρευαν αρμονικά το punk με την ψυχεδέλεια… Οι Otters, 3 πιτσιρίκια μπάσο-κιθάρα-ντραμς, που έμοιαζαν (και ήταν!) 18 χρονών, συνόδευσαν τον “Daddy Mark” με πάθος και επάρκεια. Πολλά θα θυμάμαι από το βράδυ εκείνο… Τη μοναδική εκδοχή του “Seagull mania”, αυτός μόνος με το μικρόφωνο και τη συνοδεία του κόσμου. Τη φλογερή ερμηνεία του “Everything stops for baby” και τη συγκίνηση του “Typical English day”. Τη στιγμή που τόσοι περίμεναν, το “Protest song”. Το “Baby sings folk songs”, όπου δάγκωνα τα χείλη για να μην έχουμε …υπερχειλίσεις.
Δεν έχει πλέον κάτι νέο να κομίσει στη μουσική ο Mark. Λογική, και επιβεβλημένη θα έλεγα, είναι η αναζήτηση του φρέσκου ακούσματος. “Θάνατος στα ραμολιμέντα. Πάμε μπροστά!” που μου έγραφε σε μήνυμα ο Άρης εκείνη την ώρα. Αλλά ας κάνουμε μια στάση και ας σκεφτούμε… Είναι κάθε τι νέο και πρωτότυπο; Ο συντηρητισμός είναι προνόμιο κάποιας ηλικίας; Και ναι, υπάρχει παρελθοντολαγνεία, αλλά μήπως υπάρχει και …νεολαγνεία; Ο καθένας ας δώσει τις απαντήσεις του…
Έγραφε κάποτε ο Λάμπρος Σκουζ σε ένα από τα καλύτερα κείμενα που μπορεί να βρει κανείς στη χωματερή του διαδικτύου. “Οι Αστροναύτες δεν αναφέρονται σε κανένα σάιτ, σε καμία από τις (άχρηστες συνεπώς) διαδικτυακές εγκυκλοπαίδειες. Σα να μην υπήρξαν, σαν να τους άκουσα όνειρο. Αυτό σημαίνει ότι δεν υπήρξαν; Αλλά εγώ θυμάμαι έξι δίσκους (…) όπου έδιναν τα πολλαπλά της κάτοπτρα, όσα και οι μυριάδες ζωές των ή οι θεάσεις τους. Σε ποια Ιστορία ποιων ανθρώπων θα γραφτούν και σε ποια Ιστορία αναφέρονται εδώ;”
Έξω η βροχή είχε σταματήσει… Ο πυρετός της σαββατοβραδινής στρατευμένες διασκέδασης είχε ανάψει, στην πλατεία γινόταν εκδήλωση υπέρ ενός φυλακισμένου συντρόφου. Και η ζωή συνεχίζεται…
“I live my own life – do what I want – say what I mean
And you’ve got your own hope – strange ambition – different dreams
So who are you to say I’m wrong?
And who am I to say I’m right?
Though we live in separate ways, why do we argue, always fight?”
1η δημοσίευση: http://www.mic.gr
16/05/2008 – CocoRosie + Berlin Brides (Gagarin)
Ας αναλογιστούμε με διάθεση ειλικρινούς (εάν και όσο γίνεται!) αυτοκριτικής… Πόσες μουσικές …αοιδίες και πόσα “ληγμένα” ατάλαντα προϊόντα έχουμε αποδεχτεί και αποθεώσει κατά καιρούς, μόνο και μόνο γιατί είχαν το “σωστό” πακέτο, τις σωστές απόψεις, τη σωστή ιδεολογία; Και πόσες φορές δεν διαπιστώσαμε εκ των υστέρων, βγάζοντας τα ιδεολογικά “γυαλιά”, ότι στην ουσία ο “βασιλιάς ήταν γυμνός”;
Αν υπήρχε σχολή μουσικού marketing, το παράδειγμα των CocoRosie θα ήταν από τα SOS των διδακτέας ύλης… Διότι είναι πραγματικά υποδειγματικός και πανέξυπνος ο τρόπος με τον οποίο έχουν “πλασάρει”, θα τολμούσα να πω και επινοήσει τον εαυτό τους, χωρίς να αφήνουν τίποτε ανεκμετάλλευτο… Από το ινδιάνικο αίμα που κυλάει στις φλέβες τους και την περίεργη οικογενειακή τους ιστορία, έως τις σεξουαλικές τους επιλογές, και την ..μπανιέρα τους!
Και η μουσική; Τι απομένει αν ξετυλίξουμε το αμπαλάζ της αμφιφυλόφιλης αισθητικής, της επιτηδευμένης κοριτσίστικης αφέλειας, των ιδιότυπων παράφωνων (εξ απόψεως υποθέτω!) φωνητικών (που κάποιοι πιο κακεντρεχείς θα τα αποκαλούσαν εκνευριστικά νιαουρίσματα), των κόμικς αναφορών, της κιτς ενδυματολογίας, του “προκλητικού” βαψίματος; Ένα όχι ιδιαίτερα εμπνευσμένο hip-χαλί hop (θέλετε trip-hop; OK!), με κάμποσες προβλέψιμες “βρωμιές” και σποραδικές στοιχειώδεις μελωδίες.
Θα πρέπει βέβαια να τους αναγνωριστεί το γεγονός ότι υπήρξαν από τις κύριες υπεύθυνες για τη μάστιγα της toy music, της αιτίας που τα …Jumbo έχουν πλέον μπει στις επιλογές των μουσικών για τα ψώνια τους! Από κει και πέρα, ο πρώτος τους δίσκος είχε συμπαθητικές στιγμές, ο δεύτερος ένα μεγάλο τραγούδι, ο δε τρίτος ήταν το απόλυτο ξεγύμνωμα…
Σημάδια αυτής της φθίνουσας πορείας ήταν εμφανή και το βράδυ της Παρασκευής… Τα 1000+ άτομα της περυσινής τους εμφάνισης στη Ρεματιά του Χαλανδρίου είναι πλέον ανάμνηση, με το Gagarin να έχει ζήσει ευτυχέστερες στιγμές πληρότητας στο πολύ πρόσφατο παρελθόν… Κατά τα λοιπά, θα μπορούσα κάλλιστα να σας παραπέμψω στο περυσινό κείμενο του Θάνου Σιόντορου… Διότι στην ουσία τίποτε δεν άλλαξε… Τα κομμάτια, οι ενορχηστρώσεις, η (απρόσμενη;) διασκευή (“I wanna love you”), το σχήμα, η (καρμίρικη) διάρκεια της συναυλίας και των encore, η σύνθεση του κόσμου…
Αν υπήρχε στο χώρο ο μετρητής “έντασης τσιρίδων” που έχουν εισάγει τα παιδιά της Yurovision, ο δείκτης θα έδειχνε το μέγιστο στη solo εμφάνιση του γνωστού μας πλέον Tez-το ανθρώπινο beatbox στο ..ημίχρονο της συναυλίας, σε μια εξτραβαγκάντσα επίδειξης γερών πνευμονιών σε techno απομιμήσεις! Να συμπληρώσω και τις εκλάμψεις ενθουσιασμού στο (νηπιακού επιπέδου) “Japan” και φυσικά στο “Beautiful boyz”… Επαναλαμβάνω, μεγάλο τραγούδι… Μόνο που κάθε φορά που θα το εκτελούν οι ίδιες, συνειδητοποιείς και το ειδικό βάρος της ερμηνείας του Antony…
H υπόλοιπη συναυλία κύλησε μάλλον χλιαρά και υποτονικά, με ένα μέρος του κοινού να ενδιαφέρεται περισσότερο για την (θορυβώδη) παρουσία του εκεί παρά για τα επί σκηνής δρώμενα… Παραπέμπω και πάλι σε Σιόντορο: “και ναι χρυσή μου, πώς δεν πήγα… και ναι, ήταν και ο Αυγουστίνος εκεί, ναι και η Μαριτίνα φυσικά… άσε, άσε σου λέω σούπερ!… Bios θα πάτε μετά;”
Τη βραδιά είχε ανοίξει νωρίτερα το νεόκοπο συγκρότημα των Berlin Brides… Μιας μπάντας λίγων μόλις μηνών στην πρώτη της, φυσιολογικά αγχώδη, εμφάνισή της σε μεγάλο κοινό… Αφού τα δύο κορίτσια ξεπέρασαν το τρακ και τα κακόβουλα τερτίπια της τεχνολογίας, μας παρουσίασαν τις synth-wave πρωτόλειες συνθέσεις τους, με τον ήχο να παραπέμπει εμφανώς στο “αιωνία του η μνήμη” electroclash και φυσικά στις ρίζες του, το new wave δηλαδή των 80s, και ειδικότερα την κεντροευρωπαϊκή πτέρυγά του (αυτή που απαντάται εν αφθονία σε συλλογές τύπου Flexipop, Shockwaves κ.λπ.). Οι ιδέες δεν λείπουν από τα κομμάτια, αλλά χρειάζονται δουλειά ώστε η μινιμαλιστική απλότητά τους να μην εκπέσει σε απλοϊκότητα, ενώ πάντα ελλοχεύει και ο κίνδυνος της παγίδευσης σε μια ταμπέλα και της περιχαράκωσης σε έναν κλειστό queer μικρόκοσμο…
1η δημοσίευση: http://www.mic.gr
29/01/2005 – 2o Greek Electro festival (Ρόδον)
Σκυμμένος στα ρέλια του εξώστη του ΡΟΔΟΝ, θυμωμένες και ολίγον τι μελαγχολικές σκέψεις με διακατέχουν. Είναι Σάββατο βράδυ και ο πυρετός του Σαββατόβραδου έχει κυριεύσει τη μεγαλούπολη (ή μήπως μεγάλο χωριό;) των 4+ εκατομμυρίων που λέγεται Αθήνα. Στο ΡΟΔΟΝ όμως έχουμε …υποθερμία! Μια φιλότιμη δράκα 200 (με αισιόδοξους υπολογισμούς) ατόμων έχει μαζευτεί για να δει και να ακούσει τους Decode, τους High Level Static και τους Atria (οι Universal Trilogy οι οποίοι ήταν επίσης στο πρόγραμμα, κόλλησαν στα μπλόκα των μηχανοκίνητων ταξιαρχιών των βαμβακοπαραγωγών).
Τρία από τα καλύτερα group μιας από τις πιο ζωντανές εγχώριες μουσικές σκηνές του χώρου που θέλουμε να αποκαλούμε “ανεξάρτητο”, δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν πάνω από 200 νοματαίους! Όταν περισσότερος κόσμος μαζεύεται ακόμη και στα αδιάφορα παιχνίδια του ποδοσφαιρικού πρωταθλήματος της Α’ Τοπικής Κατηγορίας Αθηνών (για τα ντέρμπυ ούτε λόγος σύγκρισης!). Όταν (οξύμωρον!) μόνο οι δημοσιογράφοι, οι γραφιάδες και οι αρθρογραφούντες περί μουσικής σε περιοδικά, εφημερίδες, φυλλάδες, έντυπα μουσικά, παραμουσικά, lifestyle, δωρεάν και πληρωμένα, είναι πολύ περισσότεροι! (οι “μη-μίζεροι” του νέου ανοιχτού πνεύματος προφανώς θα συνόδευαν τα ταίρια τους στα ρεμπετοσκυλάδικα, τις πίστες ή τα lounge bar της μικροαστικής βαρεμάρας και της λοβοτομημένης μουσικής). Θα μου πείτε παρόμοια φαινόμενα έχουμε διαπιστώσει και σε συναυλίες μεγαλύτερων ξένων ονομάτων (κατά σύμπτωση τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές, διαβάζω και τις ανάλογες, αν όχι χειρότερες εμπειρίες του Πατώκου, από τη συναυλία των Lumen-Sigmatropic στο χωρητικότητας …τρόλεϋ ΜΜΘ, συναυλία που έχασα για υπεράνω αντιμετωπίσεως λόγους!). Οπότε προς τι η έκπληξη;
Είναι κάποια πράγματα όμως που δεν χωνεύονται ούτε με …θειικό οξύ! Και για πολλοστή φορά επανέρχεται το ερώτημα: υπάρχει κοινό; Ποιες συναυλίες τελικά μαζεύουν κόσμο στην Ελλάδα; Οι συναυλίες του κάθε hype ονόματος, κάποιοι δεινόσαυροι που έχουν να βγάλουν καλό δίσκο 20 χρόνια και εξαργυρώνουν τις αναμνήσεις που ξυπνάνε, κάποια παραδοσιακά standard ονόματα τύπου Cave και οι συναυλίες …heavy metal.! Και μπορεί η heavy-metal να μου δημιουργεί σα μουσική συμπτώματα αλλεργίας, στους οπαδούς της όμως βγάζω το καπέλο. Γιατί ξέρουν να στηρίζουν τη μουσική που αγαπούν!
Αυτό είναι που λείπει μάλλον. Η αγάπη. Έχω πια καταλήξει στο γενικό συμπέρασμα ότι στην Ελλάδα δεν αγαπάμε τη μουσική. Γιατί επικρατεί ευρύτατα μια χρηστική έως χρησιμοθηρική άποψη περί μουσικής. Πως διαλέγουν οι μεγαλοκυρίες τους πίνακες ζωγραφικής, έτσι ώστε να ταιριάζουν με την ταπετσαρία και με τα σύγχρονου design έπιπλα; Τον ίδιο ρόλο παίζει και η μουσική στη ζωή μας. Μια ταπετσαρία. Μια διασκέδαση με την εκχυδαϊσμένη έννοια του όρου, η οποία έχει την ίδια αξία με το scotch, το ξύλο στους τοίχους και το design των καναπέδων.
Και τελικά πόσοι είναι οι πραγματικοί μουσικόφιλοι στην Ελλάδα; Πόσοι να είναι αυτοί που σκαλίζουν τακτικά τα ράφια των δισκάδικων, αγοράζουν και διαβάζουν τα περιοδικά, ηλεκτρονικά και μη, του χώρου; Πόσοι θα πάνε σε μια συναυλία ακόμη και άγνωστου ονόματος, έτσι για τη χαρά της ανακάλυψης; Είναι πάνω από 20.000 πανελλαδικώς; Πολύ αμφιβάλλω… Οι πωλήσεις των δίσκων είναι αποκαλυπτικές, σχεδόν ξεγυμνωτικές. Έχουν ξεσκιστεί οι γραφιάδες του χώρου να δοξολογούν π.χ. τους Franz Ferdinand λες και είδαν το μουσικό φως το αληθινό… Θα καταφέρουν όμως έστω και να πλησιάσουν τα νούμερα πωλήσεων ενός χρυσού δίσκου (ούτε λόγος για πλατίνες). Πόσα είναι αυτά; 25.000 κομμάτια!
Μια υπόθεση φίλων, γνωστών και συγγενών είναι η υπόθεση της ανεξάρτητης μουσικής στην Ελλάδα. Έτσι ήταν, έτσι είναι, έτσι φοβάμαι θα είναι. Το τραγελαφικό όμως της υπόθεσης είναι ότι μετά από 20 χρόνια κάποιες από αυτές τις μπάντες θα θεωρούνται cult (όπως π.χ. οι Forward Music Quintet στους οποίους αφιέρωσαν ένα κομμάτι τους οι Atria, οι οποίοι -ειρήσθω εν παρόδω- τότε είχαν θαφτεί από την εγχώρια κριτική). Το έχουμε ξαναδεί το έργο. Ονόματα τα οποία μετά από χρόνια θεωρούνται θρυλικά, πρωτοποριακά κλπ κλπ, στην εποχή τους παίζανε μεταξύ φίλων και συγγενών σε underground μέρη στα οποία δεν καταδέχονταν να πατήσουν οι σημερινοί όψιμοι θαυμαστές τους. Σε τέτοιες περιπτώσεις θυμάμαι πάντα τα λόγια του μεγάλου Adrian Borland: “θέλω οι δίσκοι μας να πουλήσουν τώρα που πραγματικά χρειαζόμαστε τη βοήθεια του κοινού μας κι όχι μετά από 5 χρόνια που μπορεί όλα να’ χουν τελειώσει”. Πότε τα έλεγε αυτά; Μετά την κυκλοφορία του “From the lions mouth” το 1981…
Ας περάσουμε όμως στη φωτεινή πλευρά του “φεγγαριού”, στα ίδια τα group και τη μουσική. Σε αυτούς που επιμένουν δηλαδή… Οι Decode ήταν αυτοί που είχαν το δύσκολο και άχαρο ρόλο να ανοίξουν τη βραδιά και να ζεστάνουν το ελαφρώς αμήχανο κοινό. Με ωραία σκηνική παρουσία, εναλλαγή στα φωνητικά μεταξύ του Αλέξανδρου και της Novia (κάποιες καρδιές θα έκαψε σίγουρα αυτό το βράδυ) και ξεκάθαρες αναφορές σε Depeche (και η φωνή σε κάποια γυρίσματα, ίδιος ο David). Και επιτέλους έρχεται ο πρώτος τους δίσκος, ο οποίος αναμένεται εντός ολίγων φεγγαριών από την Klik Records.
Οι High Level Static αντιθέτως έχουν ήδη μια κυκλοφορία στο ενεργητικό τους, και μάλιστα από την γερμανική Trisol. Δεν τους είχα ξαναδεί live και ομολογώ ότι με απογοήτευσαν ελαφρώς. Πολύ προηχογραφημένο υλικό, κάποια κομμάτια ξεχειλωμένα σε διάρκεια και πολλά EBM ολισθήματα (κατ’ εμέ ένα ξεπερασμένο και κάπως γραφικό πλέον είδος). Σε γενικές γραμμές πάντως έχουν καλό υλικό και… αναμένουμε και εδώ το νέο δίσκο, επίσης σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Αυτοί όμως που με εντυπωσίασαν ήταν οι Atria. Με γεμάτο πληθωρικό ήχο και μια θεατρική Δάφνη, χωρίς υπερβολές, ούτε στη φωνή ούτε στην κίνηση, ανέβασαν ψηλά το κέφι όσων είχαν παραμείνει στο χώρο (άλλη μια αλγεινή παρατήρηση: είμασταν που είμασταν λίγοι, αρκετοί έφευγαν κιόλας μόλις τελείωνε το live των δικών τους!). Στα δικά τους, αρκετά γνωστά πλέον κομμάτια, πρόσθεσαν και τρεις διασκευές: “Games without frontiers” του Peter Gabriel, το αφιερωμένο στους FMQ “P. Machinery” των Propaganda (με ένα μικρό sample στην αρχή από το “Dr Mabuse”) και τέλος το κλασικό “Photographic” ως έναν έμμεσο φόρο τιμής στη μπάντα η οποία σαν φωτεινό αστέρι είναι ο οδηγός όλης αυτής της σκηνής.
P.S. Αρχικά δεν είχα σκοπό να γράψω review για τη βραδιά, οπότε φωτογραφίες δυστυχώς δεν υπάρχουν. Την επόμενη όμως φορά ας είστε εκεί…
1η δημοσίευση: http://www.mic.gr
