Rechenzentrum – Directors cut (Mille Plateaux)

1. Gaujac totale
2. Lye
3. Tiefenscharfe
4. Slate
5. Bleichbaduberbruckung
6. Nelson reshoot
7. Projector
8. Benshi
9. Synchron
10. 35 mm
11. Paramount
12. Hommage
13. Happy end

Η έννοια πείραμα στην μουσική είναι μια παρεξηγημένη έννοια. Πρώτα απ’ όλα χρησιμοποιείται συλλήβδην για να χαρακτηρίσει μουσικές οι οποίες απλώς είναι εκτός των ακουσμάτων του κριτή! Από την άλλη μεριά, υπάρχουν δήθεν πειραματικές μουσικές-αλχημείες, των οποίων η ακρόαση θα έπρεπε να υπάγεται στις διατάξεις περί βασανιστηρίων της συνθήκης της Γενεύης! Υπάρχουν και πειραματικές μουσικές όμως οι οποίες όντως «σκάβουν» προς αναζήτηση του νέου. Τι ξεχωρίζει λοιπόν ένα πείραμα από ένα «πείραμα»; Δύο πράγματα: γνώση και ταλέντο. Και για να ξεκαθαρίσουμε την άποψη μας εξαρχής, οι Rechenzentrum φαίνεται ότι διαθέτουν και τα δύο. Γνώση, καθώς είναι σαφές ότι έχουν εμπεδώσει τις διδαχές όλων των πρωτομαστόρων της μουσικής που υπηρετούν, ξεκινώντας από τον Cage και τον Ξενάκη, περνώντας από τους Kraftwerk και φτάνοντας στους Autechre. Και ταλέντο, το οποίο τους δίνει την δυνατότητα της δημιουργικής αξιοποίησης όλων αυτών των εκλεκτικών επιρροών.

Ένα who is who κρίνεται απαραίτητο για αρχή, μιας και δεν είναι ιδιαίτερα γνωστοί (ομολογώ ότι κι εγώ τώρα τους γνώρισα)! Λοιπόν, στο κουρμπέτι υπάρχουν από το 1997, είναι τρεις (Marcus Weiser, Christian Nikolaus Conrad, και Lillevan) και κατάγονται από το Βερολίνο (εκτός του Lillevan που είναι Ιρλανδός). Προστίθενται έτσι στην μακριά αλυσίδα ονομάτων από την Γερμανία που έχουν διαπρέψει και έχουν πάει πολλά βήματα μπροστά την ηλεκτρονική μουσική, ονόματα όπως ο Stockhausen, οι Kraftwerk, οι Neu, οι Tangerine Dream, οι Can και φτάνοντας στο σήμερα, δεκάδες άλλα αξιόλογα σχήματα (To Rococo Rot, Notwist, Tarwater, Kreidler κ.α). Αν προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε το φαινόμενο (μην ακούω ανοησίες για ψυχρότητα και άψυχα robot), ίσως θα έπρεπε να εστιάσουμε στην πειθαρχία των Γερμανών, χαρακτηριστικό το οποίο απαιτεί κατεξοχήν ως είδος η electronica (κι ας υπάρχει η εντύπωση για το αντίθετο!)

Το ομώνυμο ντεμπούτο τους κυκλοφόρησε από την γνωστή και …εξαιρετέα μουσικώς Kitty-Yo, ενώ στο ενεργητικό τους έχουν και ένα Peel Session (μέσα σε όλα αυτός ο Peel!). To «Director’s Cut» είναι συνεπώς μόλις η τρίτη κυκλοφορία τους μέσα σε 7 χρόνια. Βέβαια αυτό δεν υποδηλώνει τεμπελιά, καθώς σε όλο αυτό το διάστημα έχουν οργώσει την Ευρώπη παίζοντας σε διάφορα underground club και festival.

Η μουσική σ’ αυτόν τον δίσκο (ιδιαίτερα στις πιο χαλαρές στιγμές του) μου θύμισε την ιστορία γέννησης του όρου ambient. Βέβαια η ιστορία πιθανότατα είναι ένας συμβολικός μύθος (ανάλογος του μήλου που με την πτώση στο κεφάλι του Νεύτωνα αντί πιθανώς για ένα καρούμπαλο, του έδωσε την έμπνευση για την διατύπωση του νόμου της βαρύτητας!). Όπως λοιπόν λέει ο μύθος, όταν ο Eno ανάρρωνε από ένα ατύχημα στο νοσοκομείο (κάπου στα 1975), μια φίλη του, του έφερε ένα δίσκο με μουσικής άρπας του 18ου αιώνα. Έβαλε τον δίσκο να παίξει και καθώς ένα από τα ηχεία ήταν χαλασμένο ο ήχος έφτανε με δυσκολία στα αυτιά του. Όπως περιγράφει ο ίδιος, όσο περνούσε η ώρα ένιωθε ένα είδος μέθεξης, μια καινούργια ψυχολογική αποκάλυψη καθώς η μουσική δρώντας υποβολιμαία έμπαινε μέσα του και τον συνέπαιρνε (τα υπόλοιπα είναι πραγματική ιστορία!). Έτσι λοιπόν και εδώ. Νιώθεις την μουσική να μπαίνει μέσα σου σαν παραισθησιογόνα ουσία, να κυλά στις φλέβες σου, να σε μαυλίζει απαλά, να σε παρασέρνει υποβάλοντας και όχι επιβάλοντας συναισθήματα. Αυτό είναι το ένα χαρακτηριστικό του δίσκου.

Ένα δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό είναι η κινηματογραφική αισθητική του. Μια αισθητική η οποία είναι εμφανής τόσο από τον ίδιο τον τίτλο του CD, όσο και από τίτλους κομματιών όπως το «Paramount», το «35mm» ή το «Projector» (το δε τελευταίο κομμάτι με τίτλο «Happy end» το εκλαμβάνω ως μια έξοχη ειρωνεία). Και τονίζεται επιπλέον από την ύπαρξη ενός DVD (το οποίο δεν έχει καμία σχέση με τα κλασικά φτωχά bonus) που περιέχει οπτικοποιημένα και τα 13 «φανερά» (υπάρχει και ένα «κρυφό») κομμάτια του δίσκου. Και χρησιμοποιώ όχι τυχαία τον όρο «οπτικοποίηση» αντί του κοινού videoclip. Απλούστατα, οι 13 μικρές αυτές ταινίες δεν έχουν καμιά σχέση με την κοινή λογική των videoclip, η εικόνα δηλαδή ως συνοδεία απλώς του ήχου. Όπως λένε άλλωστε και οι ίδιοι «αντιμετωπίζουμε το video ως ένα ακόμη όργανο». Στην ουσία έχουμε ένα συνεκτικό, «δίδυμο» έργο εικόνας και ήχου. Και μια κινηματογραφική αισθητική επίσης, όχι με την στενή επιφανειακή θεώρηση του κινηματογράφου, η οποία θέλει τον κινηματογράφο ως οπτική αφήγηση μιας ιστορίας (με την ίδια λογική και η λογοτεχνία θα ήταν απλώς η αφήγηση μιας ιστορίας) αλλά κοντά στην ουσία του cinema που είναι εν τέλει ένα παιχνίδι με τις εικόνες. Μια μουσική με εικόνες δηλαδή!

Οι Rechenzentrum παίζουν έξυπνη, ενδιαφέρουσα, προκλητική ηλεκτρονική μουσική (ίσως κάποια στιγμή πρέπει να κάνουμε και την διάκριση μεταξύ ηλεκτρονικής μουσικής και μουσικής παιγμένης με ηλεκτρονικά μέσα) η οποία απέχει χιλιόμετρα από την συμβατική. Οι συνθέσεις τους είναι περίπλοκες μέσα στην απλότητα τους, κατάστικτες από ήχους (ηλεκτρονικούς και μη) και ατελή θραύσματα μελωδιών, χαμηλών τόνων και ταχυτήτων γενικά, ενώ το beat μόνο διακριτικά εμφανίζεται και ποτέ δεν κυριαρχεί εντελώς.

Ο δίσκος μπαίνει με το δεξί, με το υποβλητικό «Gaujac Totale», στο οποίο και αποτίουν φόρο τιμής στον δικό μας Ξενάκη, σαμπλάροντας ευφυώς αποσπάσματα από τα «Persepolis Remixes». Δικό μας!… Λέμε τώρα! Ποτέ δεν βρήκε την αναγνώριση στην μπουζουκοκρατούμενη χώρα μας (μάλλον περισσότερες ύβρεις εισέπραξε!). Οπότε ας τον γράψουμε όπως και ο ίδιος ήθελε! Xenakis λοιπόν και όχι Ξενάκης…

Από τα υπόλοιπα ξεχωρίζουν (αν μπορούμε να πούμε κάτι τέτοιο για ένα έργο τόσο συνεκτικά ομοιογενές): το «Synchron» και το «Benshi» είναι ότι πιο κοντινό στην mainstream (μην πάει ο νους σας στο «κακό mainstream) electronica υπάρχει στον δίσκο, το «Slate» και το «Lye» είναι απλώς ιδιοφυή ενώ τα «Hommage» και «Projector» δίνουν μια διαφορετική νότα καθώς μια τρομπέτα σπάει λίγο την «ηλεκτρονικίλα»!

Έτσι, σαν οδηγία χρήσης προτείνουμε: ακούγεται δυνατά σε ήσυχο χώρο. Και απαραίτητα μαζί με τα video. Αξίζουν μια ευκαιρία, και ανταμείβουν σίγουρα με μια πολυδιάστατη αισθητική απόλαυση..

8

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: