Punk: History

Damnedead BoysΤί ήταν το punk; Ένα μουσικό ρεύμα, ένα ακόμη είδος, ένα κίνημα ίσως; Μια νέα επαναστατική αντίληψη που επέπεσε με την ορμή ακραίου καιρικού φαινομένου σε λιμνάζοντα μουσικά ύδατα; Και από πού προήλθε; Ποιές ήταν οι συνθήκες απ’ όπου ξεπήδησε; Γιατί τότε; Και κυρίως, γιατί κάηκε τόσο γρήγορα, σαν Περσίδα στον ουρανό του Νοέμβρη (ας μου συγχωρεθεί η ποιητική εκτροπή!); Και πως από ένα κίνημα όλο ενθουσιασμό και νεανική φρεσκάδα μεταλλάχτηκε ταχύτατα σε ένα απολιθωμένο μόρφωμα με τους πιο συντηρητικούς και στενόμυαλους οπαδούς;

Απλές (και προβοκατόρικες) ερωτήσεις, οι οποίες όμως δεν έχουν εξίσου απλές και μονοσήμαντες απαντήσεις. Και το παρόν αφιέρωμα προφανώς δεν φιλοδοξεί να καταλήξει σε οριστικά συμπεράσματα, κάτι μάλλον υπερφίαλο, αν λάβει κανείς υπόψη του το πλήθος των κειμένων που έχουν γραφτεί για το ζήτημα αυτό. Στην ιστορία άλλωστε δεν υπάρχουν οριστικές απαντήσεις. Ίσως να μην υπάρχει καν αυτή η περιβόητη «ιστορική αλήθεια». Γιατί η ιστορία είναι ένα πολύπλοκο σύστημα, χαοτικής συμπεριφοράς, το οποίο ο καθένας μελετά, διαβάζει και κάποιες φορές επινοεί επηρεαζόμενος από τις ιδεοληψίες του, κόβοντας με προκρούστειες μεθόδους ότι περισσεύει, και ότι δεν ταιρειάζει στο ιδεολογικό πλαίσιο και στις προκαταλήψεις που κουβαλά. Τέλος πάντων, σε αυτό το αφιέρωμα θα …ξαπλώσω κι εγώ το punk στη δική μου προκρούστεια κλίνη και θα προσπαθήσω να αναδείξω κάποιες συνιστώσες, οι οποίες (ας μου συγχωρεθεί η περιαυτολογία) δεν φωτίζονται συχνά…

Οι πρώτες σκέψεις για αυτό το αφιέρωμα γεννήθηκαν μέσα από μια κινηματογραφική προβολή. Βρέθηκα λοιπόν προ μηνών, στην πρώτη επίσημη προβολή του εξαιρετικού ντοκυμανταίρ του Don Letts «Punk Attitude» στις Νύχτες Πρεμιέρας. Φίσκα η αίθουσα με δεκάδες …μπλουζάκια, από τα πλέον κλασικά και προβλεπόμενα Ramones μέχρι και τα πιο ψαγμένα Crass! Της προβολής προηγήθηκε εισαγωγή από τον γνωστό δημοσιογράφο Νίκο Πετρουλάκη, του οποίου η αναφορά (με αφορμή την ταινία) στους Green Day συνοδεύτηκε με μια ομαδική γιούχα από μεγάλη μερίδα του κοινού. Ο ίδιος έσπευσε να λιβανίσει το «λαϊκό», γηπεδικής νοοτροπίας, αίσθημα και επικρότησε. Η ταινία ξεκινά… Λίγο αργότερα, στη διάρκεια της ταινίας, ο Henry Rollins καταφερόταν με το γνωστό ιδιόρρυθμο πάθος του ενάντια στο συντηρητισμό πολλών οπαδών και μουσικών του punk οι οποίοι είχαν φτάσει στο σημείο να μετρούν το μήκος των μαλλιών ή τη διάρκεια ενός κιθαριστικού σόλο και να αποφαίνονται αν η μουσική ακολουθούσε τις σωστές προδιαγραφές του punk ή όχι! Δεν νομίζω να ίδρωσαν και πολλά αυτιά στην αίθουσα… Και είμαι σίγουρος ότι ο σημερινός punk πιτσιρικάς, ο οποίος αντιδρά σε ένα κατεστημένο του οποίου είμαστε μέρος και εμείς, εκείνη τη στιγμή άνετα θα μας επεδείκνυε ένα …μεσαίο άκαμπτο μικρό δακτυλάκι!

Let’s get loud

Να ακριβώς ένα βασικό χαρακτηριστικό του punk. H εφηβική αυθάδεια, η επιθετικότητα, η οργή ακόμη και η «αλητεία» (αυτό σημαίνει και ετυμολογικά η λέξη punk). Να θυμηθούμε την υποδοχή που γνώρισε από τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της εποχής (και όχι μόνο της γνωστής κίτρινης Sun), με τίτλους βδελυγμίας και ιερής αγανάκτησης (πόσο λίγο έχουν αλλάξει οι εποχές ε;). «Τα κατακάθια της κοινωνίας» κραύγαζε η Daily Mail (ας θυμηθούμε και τα δικά μας, αργότερα, όταν έφτασε κι εδώ ο «κακός» ιός, όταν «οι πανκς μόλυναν την Πλάκα και τον ιερό ίσκιο της ιεράς Ακρόπολης»!)

Δεν μπορούμε να πούμε όνως ότι τους χάλαγε αυτή η αρνητική δημοσιότητα. Ίσα ίσα, έκαναν ότι ήταν δυνατόν να την προκαλέσουν. Και φτάνουμε έτσι σε μια άλλη λέξη-κλειδί. ΠΡΟΚΛΗΣΗ. Το punk ήταν η ΠΡΟΚΛΗΣΗ προσωποποιημένη. Τα ρούχα… Η συμπεριφορά… Όλα τα σύμβολα και οι έννοιες που εξαγριώνουν τον μέσο φιλήσυχο νοικοκυραίο θα μπουν στο παιχνίδι! Ο Αντίχριστος, η αναρχία, ο «κουμουνισμός» (οι New York Dolls θα χρησιμοποιήσουν το σφυροδρέπανο, σε εποχές που το να είσαι κομμουνιστής στις ΗΠΑ ήταν χειρότερο από το να είσαι …παιδεραστής.), η σβάστικα… Το ίδιο το όνομα της πιο εμβληματικής μπάντας του punk θα είναι από μόνο του μια πρόκληση: sex και όπλα.

Όλα τα επαναστατικά κινήματα της τέχνης χαρακτηρίζονται από την πρόκληση. Η πρόκληση όμως είναι και ένα από τα βασικά όπλα της διαφήμισης και του marketing. Και εδώ τίθεται ένα ερώτημα και ανοίγει ένα μεγάλο, ουσιαστικά ατελείωτο κεφάλαιο.. Πρόκληση με ουσία ή πρόκληση για την πρόκληση; «Κάθε μεγάλος καλλιτέχνης έχει την αίσθηση της πρόκλησης» έλεγε ο κάθε άλλο παρά συμβατικός Αρτούρ Κραβάν. Δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς… Τί ήταν εκείνο το «you dirty fucker!», σε εκείνη την διαβόητη εκπομπή του Bill Grundy, που σόκαρε μια Βρετανία όπου τα βικτωριανά πουριτανικά γονίδια είναι πάντα ισχυρά; Και αύξησε μάλιστα την άλλη μέρα τις πωλήσεις …τηλεοράσεων (πολλές είχαν σπάσει εκείνο το βράδυ!). Κι εκείνη η περίφημη βαρκάδα των Pistols στον Τάμεση ανήμερα του Ιωβηλαίου της βασίλισσα,ς μήπως ήταν μια ψυχρά υπολογισμένη κίνηση υπαγορευμένη από τον «κακό» της ιστορίας, τον Malcolm McLarren; (σϊγουρα πάντως ήθελε πολλά guts να βγεις και να αποκαλέσεις τη μοναρχία «a fascist regime», γνωρίζοντας την ψύχωση που έχουν οι Άγγλοι με τη βασίλισσα τους ως σύμβολο μιας ξεπεσμένης πια αυτοκρατορίας)…

Το punk ήταν σαφέστατα ένα νεανικό, εφηβικό σχεδόν κίνημα. Και η πρόκληση κυλά στο αίμα της ηλικίας αυτής. Όντας έφηβος, σε μια ηλικία όπου οι ορμόνες ξεχύνονται φουριόζες από τα γεννητικά κύτταρα, όπου νομίζεις ότι κανείς δεν σε νοιάζεται και κανείς δεν σε καταλαβαίνει, όπου προσπαθείς να βρεις τη θέση σου σε έναν κόσμο που δεν τον διάλεξες, που τον αποκαλείς με αφηρημένες βαρύγδουπες λέξεις όπως «Κατεστημένο», «Σύστημα» κλπ, και όπου ασφυκτιάς να φωνάξεις «είμαι εγώ», η πρόκληση είναι ένας ασφαλής τρόπος να πεις «προσέξτε με, ακούστε με, μπορεί να σας εκνευρίσω, αλλά μην αδιαφορείτε». Η κραυγή που βγήκε από μια τέτοια νεολαία, μπορεί να μην είχε μεγάλη μουσική αξία (με ακαδημαϊκούς όρους τουλάχιστον), ήταν όμως απελευθερωτική. Έτσι η γλώσσα του punk θα είναι κοφτή, συνθηματική, γνήσια λαϊκή, ενίοτε σκληρά τρυφερή. Η γλώσσα μιας νεολαίας της οποίας η καθημερινή ζωή μοιραζόταν ανάμεσα στο γήπεδο και τη γειτονική pub (με το αναχρονιστικά νοσταλγικό pub rock της). Και αυτό που την φόβιζε στο παρόν και στο μέλλον δεν ήταν τόσο η ανεργία αλλά η τυπική σταθερή ανιαρή απασχόληση. Η μισθωτή δουλεία. Και η ΑΝΙΑ!

Να μια ακόμη λέξη-κλειδί. Μια ανία στο μεταίχμιο της κατάθλιψης. Μια ανία όχι τόσο υπαρξιακή, σαν το spleen του Μπωντλαίρ… Μιλάμε για το απλό κοινό νεανικό «βαριέμαι». Το οποίο θα εμφανιστεί πάρα πολλές φορές και στα τραγούδια της εποχής. Έτσι πρόχειρα ας θυμηθούμε μερικά: «Boredom» των Buzzcocks, «Boring» των Martin & the Brownshirts, «Bored teenagers» των Adverts, «Bored and extremely dangerous» των Βad Religion (αργότερα αυτό). Η ανία θα αποτελέσει κινητήριο δύναμη της έκρηξης του punk. Παράξενο δεν ακούγεται; Δεν είναι όμως καν ιστορικά πρωτοφανές! Λίγο πριν ξεσπάσουν τα γεγονότα του Μάη του ’68 στη Γαλλία, κάποιος δημοσιογράφος έγραφε «Η Γαλλία πλήττει»! Δεν θα έπληττε για πολύ…

Ο άκρατος όμως νεανικός ρομαντισμός και η δίψα για διαφοροποίηση, θα εστιαστεί σε μεγάλο βαθμό στην εξωτερική εικόνα. Η μόδα θα παίξει εξαρχής καθοριστικό ρόλο στο punk. Και τελικά θα γίνει και η ταφόπετρα του. Η μόδα άλλωστε πεθαίνει πάντα νέα όπως έλεγε ο Cocteau. Και η αντίστροφη μέτρηση θα αρχίσει από τη στιγμή που οι punks μεταβλήθηκαν σε …dedicated followers of fashion!

Punk: the music

Πριν φτάσουμε όμως στον …τάφο, ας αναζητήσουμε τη μήτρα. Εδώ οι απόψεις διίστανται και συγκρούονται! Ίσως να πρόκειται και για μια αναζήτηση μάταιη. Στο βιβλίο του Κλαούντιο Μαγκρίς «Δούναβης», το οποίο είναι ένα γοητευτικό οδοιπορικό στην ιστορία και τη γεωγραφία του ομώνυμου ποταμού, υπάρχει ένα κομμάτι όπου ο συγγραφέας αναζητώντας μία από τις πάμπολλες πηγές που τελικά συνθέτουν τον Δούναβη, καταλήγει κάποια στιγμή μπροστά στο κεφαλόβρυσο ενός χωριού όπου διαπιστώνει και το μάταιον του εγχειρήματος…

Τέτοιες «βρύσες» που τροφοδότησαν τον punk «χείμαρρο», μπορούμε να ανακαλύψουμε ή να «εφεύρουμε» πολλές στα κιτάπια της μουσικής ιστορίας. Π.χ το τραγούδι. των Kingsmen από το μακρινό 1963 «Louie Louie», με την πρωτόγνωρη για την εποχή του σκληρότητα (αυτό μάλιστα το «διεκδικεί και το heavy metal για τη δική του ιστορία). Ή για άλλους το «Wild thing» των Troggs. Και το ποτάμι όλο και πλαταίνει… Οι Velvet Underground. Οι MC5. Το garage των 60s. Οι Stooges και η ωμή τους ενέργεια. Οι Neu! (μη σαν φαίνεται περίεργο, ακούστε π.χ. τη δεύτερη πλευρά του Neu! 75 και θα καταλάβετε). Αν θέσουμε πάντως το ζήτημα στη βάση μιας κόντρας μητρόπολης-αποικίας, θα πρέπει να ομολογήσουμε ότι η αποικία (δηλ. οι ΗΠΑ) ήταν αυτή που έδωσε την πρώτη κρίσιμη ώθηση στο κίνημα. Στη μητρόπολη όμως το punk μετεξελίχθηκε σε ένα μαζικό κίνημα, εκεί πολιτικοποιήθηκε, και εκεί έλαβε τη μορφή και το χαρακτήρα, που όλοι πλέον αναγνωρίζουμε. Εκεί θα σβήσει κιόλας. Πριν όμως σβήσει, είχε προλάβει να μεταλαμπαδευτεί ξανά πίσω στις ΗΠΑ, όπου του έμελλε μια δεύτερη, πιο υπόγεια και γνήσια underground ζωή τη δεκαετία του ’80 (Minutemen, Minor Threat, Husker Du, κλπ). Οι Dead Kennedys όμως θα μπορούσαν να υπάρξουν και χωρίς την πρότερη ύπαρξη των Ramones. Όχι όμως χωρίς τους Pistols και τους Clash…

Pro-agressive

Ποιό ήταν όμως το μουσικό κλίμα της εποχής, που επέτρεψε να ξεπεταχτεί και να ανθίσει αυτό το ενοχλητικό ζιζάνιο; Ας κάνουμε ένα νοερό ταξίδι στο χρόνο… Είναι 24 Μαΐου του σωτήριου έτους 1977. Αν άνοιγες το βρετανικό ραδιόφωνο της εποχής θα έπεφτες στα πάντα κυριαρχούντα τραγούδια-τσιχλόφουσκες, αισθητικής Eurovision (τότε με Abba και Brotherhood of Men), σε αποφόρια από τη φανταχτερή εποχή του glam, σε αδιάφορο ΜΟR από γερασμένους πριν της ώρας τους stars (τύπου Rod Stewart). Εντάξει, το mainstream ανά τις εποχές δεν διαφέρει και πολύ στην αθλιότητα του. Τί γινόταν όμως με την αποκαλούμενη «εναλλακτική» σκηνή; Την ημερομηνία που αναφέραμε οι Emerson Lake & Palmer (ELP) ξεκινούν την περιοδεία τους στην Αμερική. Μαζί τους έχουν …τον καθηγητή καράτε του Palmer, 63 τεχνικούς, μια 70-μελή ορχήστρα και χορωδία, δύο λογιστές, έναν γιατρό, έναν κομμωτή, επτά νταλίκες με εξοπλισμό και τρία λεωφορεία για όλον αυτό τον κόσμο. Η μπάντα μόλις έχει κυκλοφορήσει το «Works Volume 1» και ίσα που αντέχει τις κόντρες μεταξύ των μελών καθώς ο καθένας απαιτεί τον ίδιο ατέλειωτο χρόνο για το δικό του σόλο. Το progressive rock, αν και είχε δώσει κάποια συγκλονιστικά αριστουργήματα, είχε καταλήξει σε ένα αυτάρεσκο, ομφαλοσκοπικό είδος, μια επιδειξιομανία τεχνικών δυνατοτήτων, ένα κυνήγι της τελειότητας, με διπλούς concept δίσκους μεγέθους προϊστορικού θηρίου. Οι ELP και οι Yes ειδικά θα μείνουν ως σύμβολα εκείνης της εποχής (αδίκως θα έλεγα για τους Yes, καθώς υπήρχαν πολλοί πιο ατάλαντοι και υπερφίαλοι, αλλά ας όψεται εκείνη η εμπλοκή του Rick Wakeman στην αποπομπή των Pistols από την «οικογενειακού προσανατολισμού» Α&Μ, με μια επιστολή διαμαρτυρίας την οποία σήμερα πάντως αρνείται). Π.χ. το «Tales from topographic oceans» των Yes είχε μέσα σε 70 λεπτά, 4 τραγούδια! Η ακρότητα θα φέρει ακρότητα. Το ντεμπούτο των Ramones θα έχει 14 κομμάτια μέσα σε μόλις 29 λεπτά. Τέλος πια με όλα αυτά τα δεκάλεπτα έπη, με τα παράξενα θέματα, τα διαστρικά ταξίδια, τους …μονόκερους, τα οποία δεν εξέφραζαν σε τίποτε την τεττριμένη αλλά βασανιστικά υπαρκτή «καθημερινότητα», τη γκόμενα που σε παράτησε, τη δουλειά που τη βαριέσαι, το αφεντικό που σε «πρήζει» και όλα αυτά που απασχολούν κάθε ζωντανό νιάτο.

Από καθαρά μουσικής άποψης πάντως, το punk ήταν ένας αναχρονισμός. Η καλύτερα, μια αντίδραση σε μια νεωτερικότητα η οποία είχε χάσει τον προσανατολισμό της. Δεν ήταν ριζοσπαστικό! Ήταν αντιθέτως η επιστροφή στις ρίζες (back to the roots, ήταν το σύνθημα), πίσω σε μια εποχή η οποία φάνταζε αθώα και μακρινή. Πίσω στο αγνό και απλό rock’n’roll της δεκαετίας του ’50! Δεν είναι τυχαία η λατρεία των περισσότερων punks στον Buddy Holly, τον Chuck Berry αλλά και για την αγνή, απλοϊκή pop (οι Ramones π.χ. είχαν εκδηλώσει τη συμπάθεια τους για την bubble-gum!). To punk επίσης δεν υπήρξε πειραματικό, με τη στενά επιστημονική έννοια του όρου τουλάχιστον. Ένα πείραμα προϋποθέτει γνώση και σχέδιο. Οι περισσότερες μπάντες της εποχής εκείνης έμοιαζαν με ένα παιδί σε ένα χημικό εργαστήριο το οποίο παίζει ανακατεύοντας τυχαία μπουκαλάκια με χρωματιστά υγρά. Γοητευτικό μεν αλλά και επικίνδυνο… Υπό αυτό το πρίσμα δεν ήταν καν πρωτοποριακό! Δεν καθόρισε τη μουσική του μέλλοντος. Η μουσική του μέλλοντος γεννιόταν πράγματι εκείνη την εποχή, μακριά όμως από τα φώτα της δημοσιότητας και των tabloids, στην πιο βιομηχανοποιημένη και μολυσμένη περιοχή της Γερμανίας. Με αυτό το σκεπτικό οι πιο πρωτοπόροι, ίσως και οι πιο «γνήσιοι» punks να υπήρξαν οι Suicide, με το επιθετικό ηλεκτρονικό τους rock ‘n’ roll.. «Εκείνες τις ημέρες ήταν σχεδόν προσβολή στο ακροατήριο να μην έχεις κιθάρα και ντραμς» λέει σήμερα ο Alan Vega.

Τότε ποιό ήταν το νέο που «κόμισε» το punk στη μουσική; Ήταν μια νέα αντίληψη περί μουσικής. Οι punks δεν χρησιμοποίησαν νέα όργανα ούτε καινούργια εκφραστικά μέσα. Πήραν όμως τα παλιά και τους …άλλαξαν κυριολεκτικά τα φώτα! Με κυρίαρχο το πνεύμα του «do it yourself» : πιάσε την κιθάρα και δώσε φωνή στα συναισθήματα σου, στις σκέψεις σου… Η μουσική δεν ανήκει μόνο στους σπουδαγμένους των ωδείων και των κονσερβατουάρ! Με λίγη υπερβολή θα μπορούσαμε να πούμε, ότι το punk υπήρξε μια εκδημοκρατικοποίηση της μουσικής. Και εδώ βέβαια θα εκδηλωθούν ακρότητες. Το να μην ξέρεις να παίζεις κάποιο όργανο έφτασε να είναι σχεδόν ένας τίτλος τιμής, ένα «punk παράσημο». Οι περισσότεροι μάθαιναν να παίζουν τα όργανα τους επί σκηνής. Κάποιοι δεν τα έμαθαν ποτέ. «So what?» Το πάθος έφτανε και περίσσευε. Ούτε καν τρία ακόρντα… «One chord wonders» που τραγούδησαν και οι Adverts. Το αντίθετο μάλιστα προκαλούσε καχυποψία (εκεί την πάτησαν π.χ. οι Stranglers). Άμεση συνέπεια: πολύ σκουπίδι και λυματολάσπη, κακόηχα και κακόγουστα κατασκευάσματα που θα τα ζήλευε και ο Κακοφωνίξ του γνωστού αντιστασιακού χωριού. Μέσα σε αυτό το σωρό όμως, τα λίγα αλλά καθοριστικά διαμάντια θα λάμψουν και θα ξεχωρίσουν…

FuckGadji Beri Bimba Clandridi

Ήταν όμως αυτό το πνεύμα αναρχίας και αυτοσχεδιασμού καινοφανές; Για την μαζική popular μουσική ναι! Για την τέχνη γενικότερα όμως όχι. Στην πραγματικότητα το punk άργησε σχεδόν μισό αιώνα! Οι αναλογίες και οι ομοιότητες με κάποια από τα πρωτοποριακά κινήματα τέχνης που τάραξαν συθέμελα το πρώτο μισό του αιώνα είναι τόσο πολλές και χτυπητές για να τις αγνοήσει κανείς. Στις ρίζες του punk θα ανακαλύψουμε τον επιθετικό Ιταλικό φουτουρισμό, τον διαβρωτικό σουρεαλισμό και κυρίως τον επιθετικά μηδενιστικό anti-art ντανταϊσμό.

Για του λόγου το αληθές, παρακολουθήστε την περιγραφή μιας …σεμνής βραδιάς ποίησης στο club Cabaret Voltaire (κάτι σας θυμίζει το όνομα ε;) της φιλήσυχης κατά τ’ άλλα Ζυρίχης. Είμαστε στο 1920! Διηγείται ο ίδιος ο ποιητής Hugo Ball: «…φορούσα ένα ειδικό κοστούμι που είχα σχεδιάσει. Τα πόδια μου ήταν περιορισμένα σε ένα σφιχτό κυλινδρικό στύλο από γυαλιστερό μπλε χαρτόνι που έφτανε μέχρι τους γοφούς μου. Πάνω από αυτό φορούσα ένα τεράστιο κολάρο που ήταν δεμένο στον λαμό έτσι ώστε μπορούσα να μιμούμαι το φτερούγισμα κουνώντας τους αγκώνες μου (…) Ύστερα άρχισα, αργά και μεγαλόπρεπα: γκαντζι μπερι μπιμπα γκλαντριντι λαουλα λονι καντορι, γκαντζαμα γκραμα μπεριμπα μπιμπαλα γκλαντρι, γκαλασα, λαουλιταλομινι, καντορσου σασαλα μπιμ. Αυτό πήγαινε πολύ! Ύστερα από την αρχική κατάπληξη του, το ακροατήριο συνήλθε και τελικά εξερράγη. Ακολούθησε κοσμοχαλασιά…»

Όλα τα στοιχεία που χαρακτήρισαν το punk είναι εδώ ολοζώντανα. Ο αυτοσχεδιασμός, το πνεύμα ελευθεριότητας, η πρόκληση και η περιφρόνηση του κοινού και των στερεότυπων αντιλήψεων. Η αναθεώρηση του ρόλου του καλλιτέχνη αλλά και της τέχνης γενικότερα. Ακόμη και η γραφική συνήθεια του …μπουκαλοπόλεμου και της ροχάλας! Αυτό ήταν το πνεύμα του dada: do it yourself. Η μετατροπή ενός παθητικού ακροατή-δέκτη σε ενεργητικό δημιουργό-πομπό. Όλοι μπορούν πια να κάνουν τέχνη… Ή έστω κάτι σαν τέχνη!

Δεν πειστήκατε ακόμη; Συγκρίνετε τα έργα του γραφίστα Jamie Reid για τους Pistols ή τη στοιχειοθεσία του θρυλικού fanzine «Sniffin’ Glue» και των άλλων πάντα πολυγραφημένων εντύπων της εποχής (φτωχά τα μέσα γαρ!) με ένα περιοδικό της εποχής του dada. Θα μπορούσαν να είναι και της ίδιας εποχής! Και για τους λάτρεις των μουσικών trivia, αξίζει να σημειώσουμε ότι …στίχους του Ball μελοποίησαν (αστεία δεν ακούγεται αυτή η συμβατική ορολογία;) οι Talking Heads στο πραγματικά ακατανόητο «I Zimbra» από το «Fear of music» του 1979.

Θα μου πείτε τώρα (και με το δίκιο σας), ήξεραν ο Rotten και ο Vicious από …ντανταϊσμό και φουτουρισμό; Ασφαλώς και όχι. Όμως στο σημείο αυτό διαφωτίζεται μια άλλη παρεξήγηση που αφορά το punk. Το punk δεν ήταν το κίνημα των άνεργων, των μπατίρηδων, των απελπισμένων και των miserables. Μπορεί μουσικά να εξέφραζε αυτές τις κοινωνικές τάξεις, αλλά οι μουσικοί των συγκροτημάτων στην πλειονότητα τους δεν ήταν περίεργοι λούμπεν τύποι (εκτός από κάτι punk-καρικατούρες σαν τον Sid Vicious). Εντυπωσιάζει άλλωστε η απουσία από το punk της πιο καταπιεσμένης ομάδας της αγγλικής κοινωνίας, των μεταναστών και των μαύρων. Δυστυχώς φαίνεται ότι η εργατική (και εργαζόμενη τάξη) δεν έχει καιρό για τέχνη! Πάρα πολλά λοιπόν μέλη punk συγκροτημάτων υπήρξαν φοιτητές σχολών Καλών Τεχνών. Γι’ αυτό άλλωστε πολλές συναυλίες της εποχής γίνονταν σε art schools και κολλέγια (όπως η παρθενική των Pistols στις 7 Νοεμβρίου 1975). Παιδιά οι περισσότεροι μικροαστικών έως και μεγαλοαστικών οικογενειών (ο Strummer π.χ. ήταν γιός μεγαλοδιπλωμάτη καριέρας), είχαν την οικονομική δυνατότητα να δώσουν τις 20 λίρες που κόστιζαν τα trendy ρούχα στη μπουτίκ της Westwood και του McLarren. Ή την ευχέρεια να καταστρέφουν τα καλά δικά τους T-shirt, με παραμάνες και καύτρες τσιγάρων ώστε να μοιάζουν πιο …punk.

Αξίζει στο σημείο αυτό να σταθούμε και λίγο σ’ αυτό το τόσο αμφιλεγόμενο πρόσωπο που σημάδεψε το βρετανικό punk: τον Malcolm McLarren. Καιροσκόπος, οπορτουνιστής, εκμεταλλευτής, στρατευμένος διανοούμενος; Η όποια αλήθεια είναι κάπου ανάμεσα (σχεδόν ποτέ στη μέση πάντως). Ίσως να υπήρξε και όλα αυτά συγχρόνως. Η Chrissie Hynde μιλώντας στο φακό του Don Letts τόνισε ότι το punk θα συνέβαινε είτε υπήρχε ο McLarren είτε όχι. Θα ήταν πάντως κάτι το διαφορετικό! Και κυρίως στην εμφάνιση! Το σίγουρο είναι ότι ο τύπος έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην ιστορία. Σίγουρα είχε τη μύτη να οσμιστεί το πνεύμα των καιρών, και να πάρει κάτι που σιγόβραζε τους δρόμους και να το μετατρέψει σε μαζικό φαινόμενο των καιρών.

Χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό επικοινωνιακό όπλο (γκράφιτι, συνθήματα, προκλητικές ενέργειες) θα φέρει το punk στα πρωτοσέλιδα. Ήταν ένα πραγματικό δαιμόνιο της διαφήμισης, και δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα περιοδεύει ανά τον κόσμο δίνοντας διαλέξεις πάνω στο management! Από την άλλη, ο McLarren είχε από παλιά μπλέξει με την παρέα των Καταστασιακών (κάτι σαν διάδοχοι των ντανταϊστών), οπότε ήταν σίγουρα καλός γνώστης της αντικομφορμιστικής κληρονομιάς του αιώνα. Πραγματικά αντιφατικό πρόσωπο! Και τελικά έβλαψε ή όχι; Από τη μία αυτό το ανελέητο κυνήγι της δημοσιότητας (το οποίο σήμερα ένας σοφότερος από τον χρόνο Rotten αποκηρρύσει μετά βδελυγμίας!) έφθειρε και εξευτέλισε το κίνημα από την άλλη όμως αυτή η δημοσιότητα ήταν που το έβγαλε από τα πλαίσια του στενού περιθωρίου και ενίσχυσε την ευρύτερη επιρροή του! Ουδέν κακόν αμιγές καλού τελικά…(και τούμπαλιν!).

Politics

Ένας άλλος μύθος (τουλάχιστον όσον αφορά την έκταση η οποία του δόθηκε) ήταν οι πολιτικές προεκτάσεις του punk. Θα μου πείτε, υπάρχει κίνημα χωρίς τους μύθους του; Έτσι είναι, αρκεί οι μύθοι να μην γίνονται pret-a-porte ιδεοληψίες και συλλογικές φαντασιώσεις.

Στην πραγματικότητα το punk ήταν πολύ κοντά σε αυτό που λέγεται μηδενισμός. Από τον Νίτσε και το «δεν υπάρχει σκοπός» μέχρι το «no future» των punks, ο μηδενισμός φύεται και βρίσκει εύφορο έδαφος σε εποχές παρακμής και αμφισβήτησης παραδοσιακών αξιών. Κάτι που ξεχνάμε (μέσα στη γενική αγιοποιητική νοσταλγία των 60s) είναι ότι το punk σαν φιλοσοφία στράφηκε πρώτιστα κατά της κουλτούρας των 60s. «Kill all hippies»… Μιας κουλτούρας που υπήρξε η ταφόπλακα όλων των ουτοπιών. Η πτώση του τοίχους του Βερολίνου μετά από 20 χρόνια απλώς ήρθε να επιβεβαιώσει ότι είχε ήδη συμβεί από το 1970. Οι ελπίδες που καλλιεργήθηκαν αποδείχθηκαν φρούδες, τα ειρηνιστικά ιδανικά πνίγηκαν μέσα σε ένα σύννεφο «μπάφων» και LSD και σε …συμπλέγματα ομαδικού sex, η άκρατη πολιτικοποίηση πνίγηκε μέσα στον άκρατο ηδονισμό.και στις αντιφάσεις της (τα παιδιά του Marx και της Coca-Cola όπως είπε κι ο Γκοντάρ). Ο δε πόλεμος του Βιετνάμ, εμβληματικός στόχος αντίστασης της γενιάς εκείνης, θα τελειώσει πολύ αργότερα, το 1975, χωρίς οι αντιδράσεις να έχουν επηρεάσει στο παραμικρό τον ιστορικό ρου. Μοιραία επήλθε η Απογοήτευση. Η οποία θα εκδηλωθεί σαν σκληρή Αντίδραση. Αμφισβήτηση στην αμφισβήτηση δηλαδή. Άρνηση της αντίδρασης: + και – = 0. Μηδέν. Αυτή η αντίθεση θα είναι εμφανής ακόμη και σε μικρές παράπλευρες λεπτομέρειες. Η υιοθέτηση στοιχείων της σκληρής S&M κουλτούρας μπορεί να ειδωθεί και σαν μια αντίδραση στη χαρούμενη και αφελή flower power.. Και από τον light μπάφο και το LSD θα περάσουμε στα πιο σκληρά: ηρωΐνη, speed και για τα μπατιράκια σκέτη κόλλα. Και από την στρατευμένη πολιτικοποίηση στο ρομαντικό μέσα στην παράνοια του «I don’t know what I want, but I know how to get it».

Λίγες υπήρξαν οι μπάντες του punk που διέθεταν πραγματικά αυτό που λέμε πολιτική συνείδηση. Οι Clash. Οι Crass πάνω απ’ όλα. Οι Ex (αυτοί στην Ολλανδία). Οι πιο άγνωστοι Angelic Upstarts. Οι Dead Kennedys αργότερα. Μια μειοψηφία… Η πλειονότητα των punk group είχαν μια απολιτίκ στάση, ο δε Paul Weller τον καταχρηστικώς θεωρούμενων punk Jam δήλωνε ανοιχτά την προτίμηση του στους Τόρηδες. Όσοι δε υιοθετούσαν κάποια ιδεολογία, αυτή περιοριζόταν στην εμβριθή άποψη του τύπου «γαμιέται η κυβέρνηση» και «η πουτάνα η κενωνία». Μια άποψη η οποία δεν στηριζόταν τόσο σε ουσιαστική συνειδητοποίηση όσο σε μια αντισυμβατική συμπεριφορά και μια ισοπεδωτική οργή κατά πάντων. Αυτή η επιθετική στάση και ο δυναμικός ήχος θα προσελκύσει διάφορα ακραία στοιχεία, όπως το μέλι τις αρκούδες. Το punk θα αποκτήσει και αυτό τις φασιστικές και ναζιστικές απολήξεις του. Κάτι που ξεκίνησε σαν παιχνίδι και πρόκληση (να θυμίσω π.χ. τους London SS ή τις σβάστικες της Siouxsie στα πρώτα της gigs) θα σοβαρέψει επικίνδυνα στην πορεία. Το Εθνικό Μέτωπο (τα …Χρυσά Αυγά της Αγγλίας δηλαδή) θα κάνει όλο και πιο έντονη την παρουσία του στις συναυλίες punk. Τραγούδια θα παρεξηγηθούν, όπως το «White riot» των Clash, το οποίο θα θεωρηθεί σαν ύμνος στη …»λευκή δύναμη»! (οι φασίστες ποτέ δεν φημίζονταν για τις διανοητικές τους ικανότητες). Αμιγώς φασιστικές μπάντες εμφανίζονται σιγά-σιγά (π.χ. Screwdriver), και ένα ολόκληρο ρεύμα (Oi) θα γίνει εκφραστής των ιδεολογιών του μίσους. Η κατάσταση θα εκτραχυνθεί τόσο ώστε οι Dead Kennedys θα αναγκαστούν να τα πουν στην πιο ωμή και απλή γλώσσα, τόσο απλή ώστε να γίνει κατανοητή και από τον κατώτερης βαθμίδας εγκέφαλο: «Nazi punks fuck off»…

Σε όλα αυτά θα συντείνει και η γενικότερη κοινωνικοπολιτική κατάσταση της εποχής. Ο χειμώνας του 1976, ο οποίος προηγήθηκε της έκρηξης του «ηφαιστείου», έχει μείνει στη βρετανική ιστορία ως ο «Χειμώνας της Δυσαρέσκειας» (the Winter of Discontent). Λιτότητα, υψηλός πληθωρισμός και ανεργία, η πάλαι ποτέ κραταιά αυτοκρατορία κατέφευγε σε δάνεια από το ΔΝΤ για να στηρίξει την υπερήφανη λίρα, ατελείωτες απεργίες, συγκρούσεις με την αστυνομία και μέσα σε όλα και ο IRA να φυτεύει βόμβες και να θερίζει νεκρούς. Πραγματικά περιβάλλον παρακμής και κρίσης. Πάντως, κατά την ταπεινή μου άποψη, ο ρόλος αυτών των συνθηκών κάπου υπερτονίζεται. Θα έλεγα ότι αποτέλεσαν την αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη (όπως θα έλεγε ένας μαθηματικός) για να εκδηλωθεί ένα κίνημα αντίδρασης. Η χώρα είχε όμως περάσει και χειρότερα, ιδιαίτερα τα χρόνια μετά τον πόλεμο. Και τα επόμενα χρόνια θα περάσει ακόμη χειρότερα. Η δεκαετία του ’80 θα σημαδευτεί από τις τρομερές απεργίες των ανθρακωρύχων , θα ξεκινήσει και ο πόλεμος με την Αργεντινή για τα νησάκια Φώκλαντ, σλλά μουσικώς δεν θα κουνηθεί φύλλο. Και με την ευκαιρία… Έχω βαρεθεί να διαβάζω για τη σύνδεση της γένεσης του punk με την πολιτική της …Θάτσερ. Κανείς από τους προφανώς ακρίτως αντιγράφοντες δεν κάνει τον κόπο να τσεκάρει ότι η σκληρή Μαργαρίτα ανέβηκε στην εξουσία μόλις το 1979, όταν πια το punk έπνεε πια τα λοίσθια. Και το soundtrack της εποχής της Maggie θα είναι οι …Stock, Aitken & Waterman…

Sex PistolsWhere Next Columbus?

Αν δεχτούμε ότι το punk υπήρξε μια επανάσταση, το γρήγορο τέλος του δικαιολογείται απολύτως. Οι επαναστάσεις είναι εκρηκτικά γεγονότα των οποίων η ορμή εξαντλείται ταχύτατα. Καίγοναι από την ίδια τους την πυρά. Σαν νεανική …premature ejaculation. Και το τέλος είναι μια αναπόδραστη νομοτέλεια, κάτι εγγεγραμένο στα γονίδια. Και επέρχεται μάλιστα με τρόπο αυτοκαταστροφικό, εκ των έσω! Αλλά στον τελικό απολογισμό, έχουν καταφέρει να προχωρήσουν τον κόσμο ένα μικρό οδυνηρό βήμα μπροστά.

Όλες οι επαναστάσεις υπήρξαν τυπικά «αποτυχίες». Η Οκτωβριανή έφερε τον σταλινισμό και τα γκούλαγκ, η Γαλλική αφού έκοψε αναρίθμητα κεφάλια έφερε τον Ναπολέοντα, ακόμη και η Ελληνική απέτυχε να διώξει τους κοτζαμπάσηδες και κυνήγησε τους πρωτεργάτες της.

Έτσι και το punk τυπικά υπήρξε μια αποτυχία! Και οι μουσικοί δεινόσαυροι επιβίωσαν (αν και οι περισσότεροι χρειάστηκε να στραφούν στην pop ακόμη και στην disco για να επιβιώσουν όπως οι Stones και οι Genesis) και οι κοινωνικές συνθήκες πήγαν από το χειρότερο στο χείριστο και η mainstream έγινε ακόμη αθλιότερη στα κιτς 80s.

H αρχή του τέλους είχε σημάνει από τη στιγμή που το punk εξελίχθηκε σε lifestyle, σε ένα ακραίο στυλιζάρισμα και η εικόνα θα ρίξει με …πλάτη κάτω την ουσία. Και κάθε lifestyle, κάθε μόδα έχει πολύ σύντομη ημερομηνία λήξης, μετά την οποία μοιάζει γραφική και δεν καταναλώνεται (σκεφτείτε μόνο πόσο αστεία μας φαίνεται η μόδα κάποιων όχι και πολύ μακρινών εποχών).

Ο άλλος παράγοντας ο οποίος επιτάχυνε το τέλος ήταν η εμπορευματοποίηση. Μοιραία κατάληξη και αυτή σε έναν κόσμο που όλα πωλούνται και αγοράζονται… Η πρώτη συνέπεια της επέλασης των εμπόρων είναι η απαίτηση για τυποποιημένο προϊόν. Γιατί ο καταναλωτής θέλει προϊόν με σταθερή ποιότητα, σταθερά χαρακτηριστικά, και φυσικά, χαμηλά …λιπαρά. Το punk από ένα κίνημα του underground, μεταλάσσεται σε κάτι που μπορεί να πωληθεί στη μεγάλη μάζα, γίνεται ταμπελάκι στα δισκοπωλεία ώστε να μην δυσκολεύει ούτε τον πελάτη ούτε και τον μεσάζοντα μουσικογραφιά. Και ξάφνου κάθε εταιρεία θέλει την punk μπάντα της. Οι Σειρήνες της μουσικής βιομηχανίας θα είναι τόσο μαυλιστικές ώστε λίγοι θα αντισταθούν και θα παραμείνουν στο …κατάρτι τους! Η «Κοινωνία του Θεάματος» περιμένει νέο κρέας. Ο ίδιος ο Rotten που διέβλεψε νωρίς την εξέλιξη, άλλαξε όνομα και ακολούθησε άλλο δρόμο, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, με τους PIL.

Το τραγελαφικό της ιστορίας, είναι ότι αυτή η τυποποίση δεν ξεκινάει μόνο από τις «κακιές» εταιρείες. Οι ίδιοι οι punks, μουσικοί αλλα κυρίως οπαδοί, μεταμόρφωσαν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα το punk σε ένα στείρα φορμαλιστικό, πουρίστικο και καθαρολάγνο είδος, με απόλυτες νόρμες και «πρέπει», δέσμιο μιας αυτιστικής συμπεριφοράς. Είναι η ίδια αυτοκτονική συμπεριφορά όλων των δήθεν «προστατών» των παραδόσεων και των διαφόρων «ορθών δογμάτων», οι οποίοι στην προσπάθεια τους να τα προστατέψουν, τα περιχαρακώνουν και τα απομονώνουν, καταδικάζοντας ταυτόχρονα κάθε άνοιγμα στο καινούργιο ως «προδοσία» Στάση η οποία τελικά …ασφαλτοστρώνει το δρόμο για τα μουσεία (τα νεκροταφεία της τέχνης κατά τον φουτουριστή Marinetti). Οι punks δεν θα αποτελέσουν εξαίρεση. Τα πρότυπα εμφάνισης έγιναν αυστηρώς καθορισμένα (έχεις μακρύ μαλλί; Έγινες ροκάς!). Ξέρεις να παίζεις δυό νότες; Νήπως έγινες βιρτουόζος επιδειξιομανής; Πόσες και πόσες μπάντες δέχτηκαν το ανάθεμα και έπεσαν θύματα τέτοιων οξειδωμένων αντιλήψεων μόνο και μόνο γιατί ξέφευγαν από τα πρότυπα; Οι Stragnlers (αυτοί ήταν και παλιότεροι, οπότε ήταν εύκολος στόχος), η Siouxsie (η οποία ουσιαστικά έπαιξε post-punk πριν καλά καλά θεμελιωθεί το ίδιο το punk), οι Wire, οι Magazine… Για να μην μιλήσουμε για όσους τολμούσαν να παίξουν εκείνα τα μηχανήματα του διαβόλου με τα πλήκτρα, όπως οι Human League. Οι οποίοι μάλιστα (για το γουστόζικο της ιστορίας) είχαν φτιάξει μια ειδική ιδιοκατασκευή για να προστατεύονται τα μηχανήματα τους από τα ιπτάμενα …πτύελα (μια επιγραφή «μην πτύετε τον πιανίστα» έλειπε μόνο!)

Η συνέχεια της ιστορίας θα δικαιώσει όσους άνοιξαν πανιά για άλλες πολιτείες. Όσοι είχαν κάνει αυτό το ένα βήμα παραπέρα, έφτασαν σε καλλιτεχνικούς θριάμβους. Τη στιγμή που το punk στη δεκαετία του ’80 θα γίνει ένα κλειστό περιχαρακωμένο είδος για τους λίγους. Στο τέλος της μάλιστα, με πυροκροτητή τους Pixies, θα φτάσει στη μαζική εμπορική καταξίωση με τους Nirvana. Η αποκάλυψη των εγγενών αντιφάσεων θα είναι για κάποιους πολύ οδυνηρή και αβάστακτη… Η καραμπίνα θα έχει το λόγο στις 5 Απριλίου του 1994.

Ναι, οι αντιφάσεις είναι εγγενείς σε τέτοιες ιστορίες! Για σκεφτείτε: το «Anarchy in the UK» κυκλοφόρησε από την Virgin, εταιρεία την οποία κατέχει ένα από τα εμβληματικά πρόσωπα του παγκόσμιου καπιταλισμού, ο Richard Branson. Τί συμβαίνει; Να ισχύει αυτό που έλεγε ο Λένιν ότι ο καπιταλισμός στο τέλος θα πουλήσει ακόμη και το σκοινί με το οποίο θα κρεμαστεί; Μήπως το ίδιο το «σύστημα» περιέχει ενσωματωμένη in situ την αντίδραση σε αυτό; Σαν ένα είδος εκτόνωσης ίσως; Με το ρόλο που έχει η βαλβίδα σε ένα καζάνι που βράζει; Τελικά κανένας δεν είναι εκτός συστήματος. Φύσει αδύνατον… Μπορεί απλώς κάποιος να έχει την αίσθηση (ή την ψευδαίσθηση) ότι για κάποιο μικρό χρονικό διάστημα, έπαιξε το παιχνίδι με τους δικούς του κανόνες. Αλλά στο τέλος… «I fought the law and the law won»…

Η όλη ιστορία έχει μεγάλη αναλογία με μια δικιά μας, ανατολίτικη υπόθεση. Την πορεία του ρεμπέτικου. Όχι, δεν υιοθετώ τις ανοησίες που μιλάνε για …ελληνικό ροκ κλπ κλπ. Οι ομοιότητες είναι μορφολογικές. Γιατί και το ρεμπέτικο ξεκίνησε από το περιθώριο και τα κατακάθια της προσφυγικής κοινωνίας (μάλιστα, ρεμπέτ=αλήτης=punk), συνδέθηκε με κώδικες συμπεριφοράς και ενδυμασίας, για να καταλήξει σήμερα να είναι μουσική συνοδείας για κατανάλωση κοψιδιών στις ταβέρνες! Είναι ακατανίκητη αυτή η ικανότητα του mainstream να αφομοιώνει στοιχεία από το εκάστοτε underground…

To punk τελικά θα φανεί πιο «χρήσιμο» σε άλλα είδη. Μέσα από τα οποία θα ζήσει κι αυτό νέες ζωές. Η ανταλλαγή γονιδίων, η γόνιμη ερωτική επαφή δηλαδή, είναι αυτή που κρατάει τη ζωή σε αυτό τον κόσμο! Συγχρόνως το πνεύμα του θα επηρεάσει, θα εξελίξει και θα διασταυρωθεί με άλλα, φαινομενικά άσχετα είδη, όπως το hip hop, η eletronica (αυτό θα ονομαστεί electropunk: άκου π.χ. Prodigy ή τους πιο ακραίους Atari Teenage Riot), τη ρέγκε (από πολύ νωρίς) ακόμη και με τον …προαιώνιο εχθρό, το metal (μην ξεχνάμε ότι το metal είναι ένα γνήσιο τέκνο του progressive rock). Και γενικά θα δώσει ζωή σε μια πλειάδα μουσικών υπόγειων ρευμάτων που ανθίσουν τις επόμενες δεκαετίες. Και ως post-punk θα φτάσει ως τις μέρες μας, όπου αναρίθμητες …tribute bands προσπαθούν να πατήσουν στα χνάρια των παλιών μεγάλων.

Υπάρχει όμως καθαρόαιμο punk εν έτει 2006; Σαφώς και υπάρχει! Είναι πλέον user friendly, δημοφιλές στο κοινό του MTV (o tempora!), ένα είδος μουσικό αποδεκτό, με δικό του λήμμα στα λεξικά, και οργανικό μέρος πλέον του συστήματος! Έτσι τα φέρνει αυτός ο καταραμένος ο χρόνος! Οι χθεσινοί εξεγερμένοι είναι οι σημερινοί εξουσιαστές. Και όλες οι επαναστάσεις στο τέλος δημιουργούν ένα νέο κατεστημένο. Σημείο των καιρών: Οι Sex Pistols ετοιμάζονται να εισέλθουν δόξη και τιμή στο Hall of Fame… Χρειάζεται και σχόλιο;
Και όσο για τους Green Day (για να επιστρέψουμε στην αρχή του κειμένου!). Από μουσικής απόψεως, είμαι πεπεισμένος ότι αν το «American Idiot» το είχαν βγάλει τίποτε Bad Religion ή άλλα comme il faut πανκιά του παρελθόντος, θα το είχαν συνοδέψει διθύραμβοι. Όσο για τη στάση τους ενάντια στον πόλεμο, την οποία μάλλον υποτιμούμε: θέλει αληθινά κότσια, τη στιγμή που η πατρίδα σου βρίσκεται σε πόλεμο, και τα φέρετρα γυρίζουν σκεπασμένα με την «τιμημένη σημαία», να τολμήσεις να κυκλοφορήσεις δίσκο με τέτοιο περιεχόμενο και να καταγγείλεις τον πόλεμο. Εμείς, όντες εκτός χορού, και τσάμπα μάγκες, πολλά τραγούδια ξέρουμε! Για φανταστείτε όμως κάτι ανάλογο: η Ελλάς σε εμπόλεμη κατάσταση με ξένη χώρα και κάποια φρικιά να έβγαζαν έναν δίσκο με τίτλο «Έλληνας ηλίθιος»… Την άλλη μέρα τα κουφάρια τους θα κρέμονταν στην πλατεία Συντάγματος…

Τελικά το punk τον κόσμο δεν τον άλλαξε! Κάποια στιγμή πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η μουσική δεν αλλάζει τον κόσμο. Μπορεί να εκφράσει αλλαγές, όχι όμως και να τις προκαλέσει. Και μπορεί να τον κάνει και πιο όμορφο. Τις περισσότερες φορές ακόμη πιο …άσχημο!

Τη μουσική πάντως την άλλαξε και την τάραξε σε δυσυνάλογο βαθμό και σίγουρα την έκανε πιο ανοιχτή! Και ίσως ήταν καλύτερα που τελείωσε έτσι γρήγορα. It’s better to burn out than to fade away, όπως τραγούδησε από την απέναντι υποτίθεται όχθη ο Neil Young

Σήμερα πάντως δύσκολα ένας δίσκος θα μπορούσε να έχει τον αντίκτυπο ώστε να προκαλέσει ένα σοκ όπως έκανε το Bollocks το 1977. Η αυτοκρατορία των ΜΜΕ και η πανταχού παρούσα TV έχει προκαλέσει έναν εκπληκτικό εθισμό σε κάθε ακρότητα. Αν εμφανιζόταν σήμερα το punk, πιθανότατα θα είχε ευτελιστεί σε ελάχιστο χρόνο και θα το κατάπινε η μαύρη τρύπα των μεσημβρινών εκπομπών και των βραδινών δελτίων. Το χάος των δίσκων που κυκλοφορούν, η εντροπία του ωκεανού νέων πληροφοριών, καθιστά την όποια επίδραση μπορεί να ασκήσουν ακόμη ισχνότερη. Όπως γράφει και ο Τάσος Παυλόπουλος στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του «Κόλο Κόλο», «ο κόσμος σήμερα δεν εκπλήσσεται από τίποτα και αφομοιώνει κάθε ακρότητα, επειδή αυτή πωλείται ως καινοφανές και μοναδικό. Το ένα θνησιγενές «καινούργιο», με αστραπιαία ταχύτητα περνάει στο άλλο θνησιγενές «καινούργιο» κι ανάμεσα τους καταπνίγεται κάθε υγιής και ζωντανή ικμάδα αντίδρασης».

Όσο πάντως θα υπάρχουν πιτσιρικάδες καυλωμένοι να εκφραστούν, το πνεύμα του punk θα ζει κι ας μην αγγίξει ποτέ πάλι αυτά τα μεγέθη. Το δε νέο punk (το οποίο αν ποτέ υπάρξει, δεν θα λέγεται βέβαια έτσι!) θα είναι εναντίον όλων ημών, των βολεμένων με τα μπλουζάκια Ramones και των δέσμιων τυποποιημένων απόψεων. «Fuck you dirty bastards»…

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχόλια

  • Κε κάτι νομίζεις ότι λες  On Μαρτίου 5, 2011 at 10:45 πμ

    απλό να λες κάτι όπως «το πανκ δεν άλλαξε τπτ»
    άλλαξε βασικά τη μουσική, και τον τρόπο σκέψης μιας νεολαίας.
    Πιθαν αη μεταχουντική ελλάδα να τα βίωσε όλα αυτά επιδερμικά,
    αλλά δεν ξέρεις ότι οξαποδώ οι γενιές εκέινες που
    στη χίπικη εποχή ήταν στη ν εφηβεία, τώρα ήταν κοντά στα 30 και
    αυνανίζονταν πολιτικά.
    Κάατι έπρεπε να τους ξεκουνήσει και το πανκ το κατάφερε.
    Γιατί πολιτικά απλά δεν είχαν την υποστήριξη της εργατικής τάξης.
    Τα παιδιά των χιπις πήραν το βάφτισμα στη μεταπανκ εποχή κλπ
    εκει νομίζω δικαιώνεσαι ιστορικά.
    όσο για το φασιστικό κίνημα απο νωρίς καπέλωσε το oi που δεν διακρινόταν για τους στίχους του μιας και το oi αυθεντικά ανήκει στην τάξη των μεταναστών εργατών..
    αυτά. άντε καληνύχτα..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: