Monthly Archives: Νοέμβριος 2010

31/10/2010: Einsturzende Neubauten – The day after

(Fuzz Club, Αθήνα – 31/10/2010)

Neu12η ημέρα στο Fuzz, Κυριακή βράδυ, πιο ήσυχα τα πράγματα στην ευρύτερη περιοχή με το πλήθος των ουδόλως …καταρρεόντων νεοκτισμάτων του ελληνικού πολιτισμού, ο κόσμος αναμενόμενα λιγότερος αλλά ακόμη πιο πιστός. Και με εύλογη περιέργεια για τούτο το καινοφανές εγχείρημα.

Για αρχή, ας ακολουθήσουμε τη γραμμική αλληλουχία των γεγονότων. Το μενού λοιπόν της βραδιάς περιελάμβανε κατά σειρά:

– Προβολή της ταινίας «Von wegen» («Off ways» αγγλιστί) του Uli Schueppel, με υλικό από την πρώτη συναυλία των Neubauten στο Ανατολικό Βερολίνο. Για όσους την έχασαν (μεταξύ αυτών κι εγώ), θα προβληθεί εκ νέου το προσεχές δεκαήμερο σε ένα αφιέρωμα σε ταινίες του σκηνοθέτη το οποίο πραγματοποιείται στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος.

– Μια ουσιαστική και γεμάτη εμφάνιση των ιδίων, σε ένα σετ που υποσχόταν κομμάτια τα οποία σπανίως (ή ποτέ) δεν παίζονταν στις συναυλίες τους. Εντάξει, συγχωρούμε κάποιες διαφημιστικές υπερβολές, το «Armenia» και το «Ein Leichtes Leises Sauseln» είχαν παιχτεί και την προηγούμενη φορά στον Κεραμεικό, άλλωστε το σετ επεφύλασσε πολλές όμορφες και χαμηλών τόνων στιγμές, με τη σιωπή να χρησιμοποιείται ως όργανο κατά το ιδεολογικό μανιφέστο του John Cage. Χωρίς να λείψουν και οι επισκέψεις στην εποχή που οι ίδιοι έχτιζαν ….γκρεμίζοντας, με την έκπληξη να μην είναι τόσο η γνωστή διασκευή τους στο «Sand του» Lee Hazlewood όσο η εκτέλεση του ανατριχιαστικού «Seele brennt», από εκείνη την κορύφωση του μουσικού οράματός τους που υπήρξε το «Halber Mensch».
Neu2– Τα παιχνίδια του Blixa με το μικρόφωνο και με το κοινό, ένα λογύδριο για την ταλαιπωρία ενός Γερμανού στην Αθήνα του ΔΝΤ, της άθλιας αρχιτεκτονικής, του μαραθώνιου και της …έλλειψης ρετσίνας, και μια επίδειξη των δυνατοτήτων του λαρυγγιού του μαζί με δόσεις κεντροευρωπαϊκού χιούμορ. Αποδεκτόν, λίγος χαβαλές ποτέ δεν έβλαψε, ίσα-ίσα ισορροπεί την κατάσταση και φέρνει τον όποιο «μύθο» πιο κοντά στα μέτρα της καθημερινότητας.

– Και τέλος για την αυλαία του διημέρου, την εμφάνιση του διδύμου Mosermeyer (Rudolf Moser & Christian Meyer οι συνιστώσες). Τυπικό post-rock, με τα τύμπανα σε δυναμικό πρώτο πλάνο, πολλά εφέ, άρωμα από Piano Magic και Sigur Ros – να συνεχίσω;- ηχοτοπία, ατμόσφαιρες, ταξιδιάρικοι ήχοι, ΟΚ, σταματώ! Όχι ιδιαίτερα ευρηματικό, αλλά αξιοπρεπές.

Τώρα αν μετά από δύο ημέρες ακρόασης το ζητούμενο είναι να αποκρυσταλλώσουμε μία κάποια άποψη, πέρα από ημερολογιακούς οπαδικούς συναισθηματισμούς και «πρωτότυπες» αναφορές σε …θορυβώδεις ραψωδίες, σε δύο άξονες θα κινηθεί η σκέψη:
Neu3Πρώτον. Επιβεβαιώνεται πως έχουμε να κάνουμε με μία από τις σπάνιες εκείνες περιπτώσεις μουσικών οι οποίοι διαχειρίστηκαν το πέρασμα του χρόνου με προστιθέμενη σοφία και με το βλέμμα στραμμένο προς τα εμπρός. Είναι αλήθεια ότι πέρασαν πολλά χρόνια από τότε που ήταν ένα πραγματικό μουσικό …συνεργείο κατεδαφίσεων, εξίσου πολλά χρόνια από τότε που στους δίσκους τους χτύπαγε ολοζώντανος ο παλμός του καινούργιου (θα μπορούσε να γραφτεί ολόκληρο άρθρο για το πως οι Neubauten υπήρξαν μία μπάντα η οποία ουσιαστικά «τρεφόταν» από το διχασμένο και άγριο Δυτικό Βερολίνο – ίσως δεν είναι τυχαίο ότι μετά το 1989 και την πτώση του τείχους έπαψαν πλέον να είναι ρηξικέλευθοι, και πέρασαν χρόνια αμηχανίας μέχρι να βρουν πάλι βηματισμό – όπως και η ίδια η πόλη άλλωστε!). Αυτό δεν τους εμπόδισε σήμερα, στα 30α τους γενέθλια να είναι ζωντανοί, δημιουργικοί και ανήσυχοι (τι καλύτερη απόδειξη από τις προσωπικές τους αναζητήσεις, με ειδική μνεία στον Alexander Hacke), έχοντας ενσωματώσει στον ήχο τους οργανικά και αρμονικά τις πρώιμες ακρότητες. Θα ήταν γραφικοί άλλωστε να πουλάνε «θόρυβο» σε μια εποχή πλέον που ο «θόρυβος» και οι βρωμιές» είναι προκάτ τεχνικές ρουτίνας για τον πλέον πρωτόπειρο τεχνικό ή παραγωγό ήχου. Η σύγκριση με διάφορα απομεινάρια του παρελθόντος που επανασυνδέονται για να πουλήσουν αναμνήσεις και νοσταλγία (και έχουν πυκνώσει τελευταία τις επισκέψεις τους στα μέρη μας όπου και βρίσκουν πολυάριθμα ευήκοα ώτα) είναι προφανής και καταλυτική. Σκέφτομαι: αν δεν είναι κατάντια για τον άνθρωπο, σε οποιονδήποτε τομέα της ζωής, να κάνει στα 50 ή στα 60 του ότι ακριβώς και στα 20, τότε ποιο άλλο νόημα να δώσουμε στην έννοια;
Neu4Δεύτερον και ουχί δευτερεύον (last but not least που λένε και οι Αγγλοσάξονες): Η διαπίστωση ότι κατάφεραν, με τους απολύτως δικούς τους όρους, όντας οι …εαυτοί τους σύμφωνα με την κοινότυπη (αηδή) αυτή ταυτολογία, να επιτύχουν (κατακτήσουν ορθότερα!) ένα τέτοιο επίπεδο αποδοχής, ώστε όποιο παιδιάστικο εύρημα, όποια …μαλακία (ας μου συγχωρεθεί ο αδόκιμος όρος) κι αν τους κατέβει στο κεφάλι, να βρίσκει αν όχι αποδοχή, τουλάχιστον σεβασμό. Και οι ακροατές στάθηκαν …προσοχή (και απροσδόκητα σιωπηλοί για ελληνικό κοινό) και στους λουπαριστούς λαρυγγισμούς του Blixa και στην παιγνιώδη αστειότητα τύπου «Jewels».

Για όσους δε νομίζουν ότι το παιχνίδι με τις κάρτες του τυχαίου συνιστά πειραματική πρωτοπορία, ας ψάξουν λίγο παραπάνω την έννοια του τυχαίου στη μουσική σύνθεση. Θα ταξιδέψουν σχεδόν 80 χρόνια πίσω, τότε που γεννιόταν η «αλεατορική» μουσική, η μουσική των τυχαίων συμβάντων, βασισμένη στον ντανταϊσμό και στις ανατολικές φιλοσοφίες. Οι ίδιοι οι Neubauten δεν το έχουν κρύψει βέβαια, με σοφά τοποθετημένες επιλογές (θυμηθείτε: «Let’s do it a dada» πιο πρόσφατα και «Vanadium I-Ching» πολύ παλιότερα).

Κοιτάζοντας την ιδιόρρυθμη φιγούρα του Blixa Bargeld, καλοβαλμένη αλά-Brian Ferry του underground και στρογγυλεμένη από τα χρόνια αλλά πάντοτε με αυτό το γυάλινο μπλε βλέμμα, αναρωτιέμαι. Φανταζόταν ποτέ όλη αυτή την πορεία τότε που ξεκινούσε, σαν ένας «αλήτης» φυγάς από σχολείο και σπίτι, στα γεφύρια, τα εγκαταλελειμμένα κτίρια και τις καταλήψεις του Βερολίνου; Νομίζω πως αν μου απαντούσε, θα έλεγε ότι δεν έχει σημασία, ότι αυτά τα γενέθλια δεν είναι μνημόσυνο αναπόλησης και αναμνήσεων, αλλά μια αφετηρία για συνέχεια…

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Χρώματα – Αποχρώσεις: Ένα remix cd πάνω στο δίσκο «Χρώματα» (Coo)

1.

 

 

 

 

 

 

To μπλε παλτό (Ichigatsu Mix)

2. Πεταλούδα (Kite Mix)
3. Θα ταξιδεύω (Leaf Mix)
4. Μη φεύγεις (Epavlis Pavlakis Mix)
5. Βλέπω τη νύχτα (Dalot Mix)
6. Τίποτα δεν με κρατάει εδώ (The Fuzzy Nerds Mix)
7. Νανούρισμα (Aerostatiks Parliament Mix)
8. Χιόνι (Chrisplex Mix)
9. Κοίτα (Κώστας Βόμβολος Mix)
10. Μη φεύγεις (Fang Yuan Mix)
11. Τίποτα δεν με κρατάει εδώ (Electroacoustic Kitsch Mix by Sonologik)
12. Πεταλούδα (Έγχορδα)
13. Αρκουδάκι (Voiceover Mix by My Wet Calvin)
14. Μικρό (Kaleidoscopic Mix by sonicbrat)
15. Νανούρισμα (Filtih & Dalot Mix)
16. Το μυστικό (Vello Leaf Mix)
17. Η πόλη σωπαίνει (Cloudcub Mix)
18. Το νησί μου (Donnie & the Bunny Mix)

«Επέστρεφε και παίρνε με» είχε γράψει ο μέγας Αλεξανδρινός… Επιστροφή είναι και η λέξη κλειδί σε αυτόν το δίσκο, όπου ο τίτλος «Αποχρώσεις» είναι απόλυτα περιγραφικός για το περιεχόμενο: ένα remix cd πάνω στο δίσκο «Χρώματα» (ακόμη και το εξώφυλλο είναι κατά κάποιον τρόπο ένα οπτικό …remix του πρωτότυπου δίσκου). Επιστροφή στα «Χρώματα» λοιπόν, με παραλλαγές, αποχρώσεις και ιριδισμούς. Επιστροφή και στο παιδί όμως, αυτό που όλοι κρύβουμε επιμελώς, άλλος καλά και άλλος …καλύτερα, μέσα μας… Θα ήθελα λοιπόν με την ευκαιρία αυτή να (ξανα)μιλήσω για τα Χρώματα και το δίσκο τους εκείνο του 2009, έναν δίσκο ο οποίος κατάφερε να συνδυάσει με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο σύγχρονα ακούσματα της τελευταίας …λέξης της σύγχρονης μουσικής (Plaid, Notwist, τη σκηνή της Warp) με μια πνοή παιδικής ευαισθησίας, καρπό των σπόρων που σκόρπισε κάποτε η Λιλιπούπολη του μεγάλου Μάνου. Σπόροι οι όποιοι ευτύχησαν να καρπίσουν στα χέρια δύο αδελφών, της Εύας και του Φίλη Ιερόπουλου, σε ένα αποτέλεσμα που εξέπληξε ακόμη κι εκείνους που γνώριζαν την προϋπηρεσία τους, του μεν Φίλη με διάφορα σχήματα ηλεκτρονικών αναζητήσεων (ως Cloudcub, Diskoboy, εδώ το έχω να αναφερθώ και στα «Κακοκάλαντα», αλλά κάντε κι εσείς μια διαδικτυακή αναζήτηση) της δε Εύας με την παιδική τέχνη γενικότερα. Ας μου επιτραπεί και μία παρένθεση εδώ, για να καλέσω όσους από εσάς έχετε παιδιά, ανίψια, εγγόνια, βαφτιστήρια κλπ και θέλετε να τα …σώσετε από την τηλεοπτική πλαστική λαίλαπα των Ζουζουνιών και άλλων «ζωυφίων» (πόσο τρομακτική αλήθεια η θέα ενός τρίχρονου με τα μάτια στυλωμένα στην τηλεόραση), αναζητήστε -εκδόσεις Ούτοπος- και χαρίστε τους έναν από τους ομορφότερους παιδικούς δίσκους της τελευταίας δεκαετίας «Το πράσινο μούσκαρι-ο». Ειδικά τα δύο τραγούδια των κουμπαράδων είναι κομψοτεχνήματα. Κλείνει η παρένθεση… Θα ήθελα επίσης να μιλήσω για την ελληνική επαρχία, για μικρά δισκοπωλεία (όσα απέμειναν) και για μικρές πραγματικά ανεξάρτητες εταιρείες και για παρέες που γράφουν ιστορία προσπαθώντας (και ενίοτε καταφέρνοντας) να χτίσουν το δικό τους μικρόκοσμο σε ένα σκληρό στενοκέφαλο περιβάλλον. Σε μια εποχή ειδικά όπου όρος indie έχει γίνει καταγέλαστος σαν ένας κενός περιεχομένου ντενεκές (ξεγάνωτος για να θυμηθώ και τον μακαρίτη τον …Γιαννόπουλο). Να, εν προκειμένω σαν τη βεροιώτικη Coorecords, η οποία τα τελευταία χρόνια δρα ως ένας πυρήνας συσπείρωσης μουσικών με ένα ύφος ενιαίο και κυρίως άποψη. Προϊόν αυτής της άποψης είναι και τούτη η συλλογή των remix. Το γεγονός αυτό ήδη θέτει όμως τα όρια του έργου. Γιατί τα remix, γενικά (και προσωπικά) μιλώντας, όσο ενδιαφέρον και πρωτοτυπία και να έχουν, όσο κι αν ενίοτε είναι χρήσιμα φωτίζοντας τα κομμάτια από μια άλλη οπτική γωνία, με μια διαφορετική ερμηνεία, πάντα μου έμοιαζαν ως ασκήσεις ύφους, ενδο-καλλιτεχνικά παιχνίδια για τους οπαδούς ή εργαλεία που κάλυπταν τις ανάγκες των DJ. Αλήθεια, θυμάστε πολλά remix που να έχουν μείνει στη μουσική ιστορία ως αυτόφωτα έργα τέχνης; Υπάρχουν βέβαια πολλές ενδιαφέρουσες στιγμές στις «Αποχρώσεις», σε ένα ευρύ φάσμα ακουσμάτων, από το παραδοσιακό drum’n’bass μέχρι το ηλεκτροακουστικό και το jazz στυλ (μια πιο dance οπτική λείπει πάντως – για τους …DJ που λέγαμε!). Αξίζει να σταθούμε στο ambient αισθητικής «Βλέπω τη νύχτα» της (Νεοϋορκέζας πλέον) Dalot, στο «Μυστικό» που οι Vello Leaf το φέρνουν απόλυτα στα μέτρα τους μετατρέποντας το σε ένα post-rock ταξίδι, στο «Χιόνι» που προσεγγίζει με ατμοσφαιρική τρυφερότητα ο Chrisplex, και στην πιο «προκλητική» στιγμή του δίσκου, το «Νανούρισμα» μεταμορφωμένο από τους Aerostatiks Parliament υπό της επήρεια της αλά-Autechre μουσικής …διαταραχής. Θα μου πείτε, όπως ισχυρίζονται και στην (εσχάτως λίαν μοδάτη) τέχνη της γαστρονομίας, ότι εάν διαθέτεις καλή πρώτη ύλη, όλα τα υπόλοιπα περιττεύουν. Ισχύει, αλλά όχι με επιβολή απόλυτου κανόνα. Έτσι, οι «Αποχρώσεις» επιβεβαιώνουν και υπογραμμίζουν την αξία του δίσκου αναφοράς. Κι αν δεν φέρουν υψηλή προσθετική αξία, κι αν μόνο αποτελέσουν αφορμή για να ανακαλύψετε έναν από τους σημαντικότερους ελληνικούς δίσκους των τελευταίων χρόνων, θα έχουν επιτελέσει το σκοπό της ύπαρξής τους και με το παραπάνω…

7

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr