Mariza Koch & Filtig – Platonia (Self-released)

filtig

1. Glass Pieces/ Mother
2. Imaginary order
3. Rubber remains (Autobahn)
4. Polygonal Relay Race
5. Cycle of fifths/Riots
6. Home children, 1869
7. Neurotrophic
8. Transsiberian pt. 1
9. Transsiberian pt. 2
10. Ping
11. Carrion & vulture waltz
12. Trace

Δυστυχώς αυτός ο δίσκος δεν θα πέσει «κατά λάθος» στα χέρια ενός οπαδού της Μαρίζας Κωχ. Όχι πάντως για κανένα άλλο λόγο παρά μόνο εξαιτίας του γεγονότος ότι ο δίσκος δεν πωλείται στα συμβατικά δισκοπωλεία (όσα απέμειναν τέλος πάντων). Το δε «δυστυχώς» από την άλλη υπονοεί ότι ο εν λόγω οπαδός θα στερηθεί έτσι την (πιθανώς και οδυνηρή) έκπληξη την οποία επιφυλάσσει το παρόν ακρόαμα (εκτός αν τον αναζητήσει συνειδητά στο bandcamp).

Βέβαια η Μαρίζα Κωχ ανέκαθεν υπήρξε μία δημιουργός τολμηρή, από τότε ήδη στα ξεκινήματα της όταν και συνέδεσε το δημοτικό τραγούδι με την …πρίζα του ηλεκτρικού, στα δύσκολα χρόνια της στρατιωτικής δικτατορίας (ας μην ανακυκλώσουμε όμως εδώ τις γνωστές ανιστόρητες και άδικες απόψεις που θέλουν το δημοτικό δήθεν ταυτισμένο με τη χούντα).

Πέρα από την τόλμη, το μεγάλο χάρισμα της είναι η φωνή. Και στην «Platonia» αφήνει τη φωνή της, ως να ήταν ένα όργανο πολυτελείας (το μόνο πραγματικά φυσικό!) στα χέρια ενός γνωστού νέου δημιουργού ο οποίος κινείται στα ευρύτερα όρια της σύγχρονης ηλεκτρονικής αντίληψης. Ο Filtig (άκου και: Χρώματα, Diskoboy, Κασετίνα) αναλαμβάνει αυτή την πρώτη ύλη, κόβει και ράβει, στήνει ηχητικά τοπία, επιλέγει ήχους λες και ζωγραφίζει, όχι όμως νατουραλιστικούς παραστατικούς πίνακες, αλλά με μια αφηρημένη, ανεικονική τεχνοτροπία (αναγνωρίζουμε εδώ την ουσιαστική κατοχή των κωδίκων της Warp). Σαν το εξώφυλλο για παράδειγμα (έργο του visual artist Σάκη Στριτσίδη).

Στο ακουστικό αποτέλεσμα οι έλλογοι ήχοι (βλ. λέξεις) απουσιάζουν εντελώς (ίσως θα ήταν μια ιδέα να συνέβαινε το ίδιο και στις τιτλοδοσίες των κομματιών), κυριαρχούν δε οι τυχαίοι φθόγγοι, οι άναρθρες φωνές, οι ασκήσεις του λάρυγγα. Αυτό μπορούμε να το δούμε από διάφορες πλευρές: ως έναν πιθανό τρόπο προσέγγισης του άρρητου ή του ανομολόγητου, του συναισθήματος που δεν στοιχειοθετείται με λέξεις. «Κυνηγάω ένα άπιαστο πουλί, τον ήχο, τί μπορώ να εκφράσω μαζί με το θείο δώρο της φωνής» λέει η ίδια η Κωχ. Αλλά μπορούμε και να το εκλάβουμε και ως ένα παιχνίδι, σαν αυτό ενός παιδιού το οποίο ανακαλύπτει και δοκιμάζει τη φωνή του, πριν αυτή μπει στα καλούπια της ανθρώπινης ομιλίας με τους σαφώς καθορισμένους της κανόνες. Ένα παιχνίδι που δεν υπονοεί έλλειψη σοβαρότητας, αλλά το ακριβώς αντίθετο. Άλλωστε μήπως και η τέχνη και ακόμη πιο πολύ το πείραμα στην τέχνη δεν είναι επίσης ένα είδος παιχνιδιού, μια δοκιμή του κόσμου δηλαδή υπό ελεγχόμενες συνθήκες;

Είναι μια πολύ παρεξηγημένη έννοια ο πειραματισμός (και αβασάνιστη ετικέτα). Γιατί σε αντίθεση με ότι πιστεύεται ευρύτερα, προαπαιτεί έναν στόχο και ένα αποτέλεσμα (όχι απαραιτήτως θετικό). Και επιπλέον, πειθαρχία, συνέπεια αλλά και μια επιμονή στα συστατικά, με λελογισμένες προσθήκες/αλλαγές στο δουλεμένο μείγμα. Υπό αυτό το πρίσμα λοιπόν, η «Platonia» δικαιούται άξια να φέρει τον τίτλο αυτό.

Γενικά ο δίσκος αποπνέει μια παράξενη χειροποίητη γοητεία αλλά και μια δύστροπη αποστασιοποίηση συγχρόνως. Είπαμε, τα πειράματα δεν οδηγούν πάντοτε σε θετική έκβαση. Όταν όμως πετυχαίνουν, καταφέρνουν να αγγίξουν μια ιδιότυπη ομορφιά. Όπως στο σημείο όπου μπαίνει το πιάνο στο «Neurotrophic». Ή εκεί που ο ορίζοντας σκοτεινιάζει, ειδικά στο δεύτερο μέρος του υπερσιβηρικού.

Αξίζει τέλος να τονιστεί (και λόγω των δημιουργών προφανώς) ότι η απόπειρα αυτή συνιστά και μια επιτυχημένη έμμεση φυγή από την ελληνικότητα, με την στενά εννοούμενη διάστασή της όμως. Άλλωστε ποτέ δεν υπήρξε πραγματικό ζητούμενο μία επιστροφή στις ρίζες (κάτι αδύνατο άλλωστε παρά τους κατά καιρούς διαπρυσίους κήρυκες της). Αυτό που έχει αξία είναι το βήμα παραπέρα. Ή ένα ακόμη μικρό κλαράκι σε ένα συνεχώς αναπτυσσόμενο δέντρο…

Υ.Γ. Και μια αξιοσημείωτη σύμπτωση. Είναι η δεύτερη φορά μέσα σε λίγο καιρό που σημειώνω αναφορά σε επιρροή από κινέζικη όπερα (η άλλη ήταν σε μια συνέντευξη των Mechanimal). Είναι αν μη τι άλλο ενδιαφέρον, ότι σε μια εποχή που η Κίνα έχει αγοράσει το μισό παγκόσμιο χρέος και έχει μετατραπεί σε οικονομικό οδοστρωτήρα, η πολιτιστική της επιρροή ακολουθεί πολύ δειλά και με πολύ λιγότερη επίδραση αυτή την ακατάσχετη οικονομική εξάπλωση. Ο πολιτισμός πάντοτε ακολουθούσε το χρήμα, αν και στην προκειμένη περίπτωση οι ανταλλαγές δυσκολεύουν γιατί ο κινέζικος πολιτισμός κινείται σε εντελώς διαφορετικό σύστημα αναφοράς από αυτό που έχουμε συνηθίσει να ονομάζουμε δυτικό. (Πριν χρόνια πολλά πάντως, η Κωχ είχε εμφανιστεί με επιτυχία στην όπερα του Πεκίνου. Ας το κρατήσουμε σαν γεγονός μόνο, σχετικό-άσχετο).

7

 1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: