Στυλιανός Τζιρίτας – A(r)mour (Moremars)

Image
1. Άλογο
2. Μπαλτίς
3. Σημείο αποχωρισμού ζεύγους στο Στάλινγκραντ
4. Σουφραζέτες
5. Σπίτι

Από την εποχή της Βίβλου και του Ομήρου (και ασφαλώς ακόμη παλαιότερα, κι ας μην υπάρχουν χειροπιαστά στοιχεία) ο έρωτας και οι διάφορες εκφάνσεις, περιπλοκές, προϋποθέσεις, συνέπειες και παρενέργειες του έχουν αποτελέσει πηγή έμπνευσης, αιτία και αφορμή για το συντριπτικό μέρος της καλλιτεχνικής παραγωγής του ανθρώπου. Και ασφαλώς, ακόμη άκρη δεν βρέθηκε… Ούτε και πρόκειται κιόλας, δεν είναι αυτό το νόημα όταν μιλάμε για την ανθρώπινη δραστηριότητα όπου η απόλυτη υποκειμενικότητα αποκτά την πλήρη της διάσταση.

Εκεί όμως που θα συγκλίνουν οι ερωτολογικές βεβαιότητες κάποιου που έχει εντρυφήσει στο «Περί έρωτος» του Σταντάλ αλλά και εκείνου που οι ανησυχίες του αρκούνται στη …ροζ νιοστή σελίδα γνωστού γυναικείου περιοδικού, είναι στο αξίωμα ότι έρωτας και αρματωσιά, αγάπη και πανοπλία, άμυνα δηλαδή, μοιάζουν έννοιες ασύμβατες και αλληλοαποκλειόμενες (σε πρώτη ανάγνωση τουλάχιστον). Υποτίθεται ο έρωτας είναι η υπέρβαση των προσωπικών χαρακωμάτων, το ανοιχτό δόσιμο κλπ κλπ, ξέρετε τώρα τι εννοώ. Το πολεμικό όμως λεξιλόγιο με τον οποίο τον προσεγγίζουμε (κατάκτηση, προδοσία, κλπ), μάλλον αποκαλύπτει ότι ο έρωτας είναι στην ουσία του μία μάχη, η οποία ποτέ δεν λήγει με άνευ όρων παράδοση. Γιατί πάντοτε υπάρχουν πολλές αμυντικές ζώνες από αμφότερα τα …συμβαλλόμενα μέρη, πάντοτε παραμένει ένας εσωτερικός πυρήνας, κατά βάση επαρκώς άπιαστος ώστε το αντικείμενο του πόθου να παραμένει αρκούντως σκοτεινό και ερωτεύσιμο. Ίσως δε το νόημα του έρωτα να κρύβεται ακριβώς εκεί στις ρωγμές της αρματωσιάς αυτής. Λέω τώρα… Αυθαίρετη προσωπική ανάγνωση, υποκειμενικά αντικειμενική ματιά στο ανοιχτό προκλητικό λογοπαίγνιο του δίσκου.

Εν αρχή ην ο λόγος λοιπόν στο έργο αυτό, αυτός είναι που καθορίζει και νοηματοδοτεί το περιεχόμενο (στα ελληνικά σημειωτέον κι ας παραπλανεί ο αγγλικός τίτλος). Λόγος ερμηνευμένος τόσο από τον ίδιο τον Τζιρίτα όσο και από τον (παρουσία-έκπληξη) Χάρη Συμβουλίδη και τον Νίκο Μπιτσιμέα. Λόγος ερωτικός αλλά ουχί ζαχαρωτός (μπορεί όμως να είναι …μπισκοτένιος). Λόγος ο οποίος απαρνείται εύκολα σχήματα, βαρύγδουπα συνθήματα και εκθεσιακές στερεοτυπίες. Λόγος ο οποίος εκεί που κινδυνεύει να διολισθήσει στον ακαδημαϊσμό, διασώζεται από καίριες ενέσεις μιας ιδιόμορφα ποιητικής ευαισθησίας. Λόγος ο οποίος προσπαθεί να ανιχνεύσει τον έρωτα σε συνθήκες οριακές. Όπως για παράδειγμα εκείνες της απόλυτης απαξίωσης της ανθρώπινης ζωής στο ανθρωποσφαγείο του Στάλινγκραντ ή της αντι-ηρωϊκής μονοτονίας/επαναληψιμότητας της καθημερινότητας (ναι, και η καθημερινότητα μπορεί να αποδειχθεί μία ακραία δοκιμασία για μία σχέση). Σε μια παράφραση της διάσημης ρήσης του Αντόρνο, ο Τζιρίτας απαντάει με εμφατική κατάφαση στην ερώτηση «υπήρχε έρωτας στο Στάλινγκραντ»; Εδώ υπήρχε ακόμη και στο Άουσβιτς…

Η (προφανώς προμελετημένη) κυριαρχία του λόγου αποδεικνύεται και από το ρόλο της …θεραπαινίδας που επιφυλάσσεται για τη μουσική. Η μουσική εδώ κύριο μέλημα και στόχο έχει να στρώσει το υπόβαθρο πάνω στο οποίο θα αναδειχθεί το κείμενο. Ένα υπόβαθρο ρευστό, βομβώδες, μεθοδικά σχεδιασμένο παρά τη φαινομενική ελευθεριότητα του (πως λέμε επιμελώς ατημέλητο;) το οποίο προσδίδει μια γενικότερη αίσθηση μετα-βιομηχανικού ρομαντισμού (εξαιρετικό δείγμα το «Μπαλτίς»). Ο δημιουργός διαθέτει στο οπλοστάσιο του μια εμπεδωμένη γνώση ακουσμάτων όπως οι πρώιμοι Neubauten, ένας Merzbow ή ένας David Jackman (για να παραμείνουμε σε …πολεμοχαρές κλίμα), ένα Δημοσιοϋπαλληλικό Ρετιρέ (για να παραμείνουμε εντός συνόρων) και το αξιοποιεί σε ένα αποτέλεσμα διόλου εύκολο, αντισυμβατικό, θορυβώδες, α-μελωδικό. Αλλά και εμφανώς ετεροβαρές και ετερόφωτο.

Ο δίσκος, ο οποίος κυκλοφορεί με λιτή χρονική οικονομία σε μορφή μίνι-CD από την εκλεκτική Moremars (με έδρα τη Λάρισα παρακαλώ), είναι μόλις ο δεύτερος που υπογράφει με το όνομά του ο πολυπρισματικός και πολυπράγμον Στυλιανός Τζιρίτας (και συγγραφέας και μουσικοκριτικός και ραδιοφωνικός παραγωγός και Κωψοκέφαλοι και Trypanosoma και Bayouda και Stylianos Tziritas Unit και άλλα πολλά που ξεχνώ).

Θέτοντας όμως ως βάση αναφοράς την ξεχωριστή (από πολλές απόψεις) «Κτιριολογία» του μακρινού πια 2004, πέρα από διαπιστώσεις της υφιστάμενης συγγένειας εδραζόμενης κυρίως στη jazz νοοτροπία η οποία δεν εγκαταλείπεται παρά την αλλαγή των εκφραστικών μέσων (λείπει π.χ. το όργανο-κατατεθέν του δημιουργού, το κλαρινέτο), το A(r)mour» μοιάζει με ένα μετέωρο αμήχανο βήμα. Ίσως και με ένα βήμα πίσω. Όχι απαραίτητα αρνητικώς νοούμενο, κάπως σαν το βήμα πίσω που κάνει ο ζωγράφος για να εκτιμήσει τη συνολική εικόνα.

Η οποία εικόνα δείχνει έναν χώρο καλά οριοθετημένο πλέον, με τους δικούς του αναπτυγμένους και κατοχυρωμένους κώδικες, αλλά κάπως απομονωμένο και εσωστρεφή (και όχι μόνο χωρικά σε μικρά δισκάδικα και πατάρια). Ίσως να περίμενα από έναν δημιουργό με τέτοια μακρά διαδρομή να αποπειραθεί κάποια στιγμή τη διαφυγή από έναν εγκαθιδρυμένο πειραματισμό και να στραφεί με ανατρεπτική διάθεση προς την …αρματωσιά ενός mainstream το οποίο κι ο ίδιος με τις άλλες του ιδιότητες ξεδιαλέγει και (κάποιες φορές) αποενοχοποιεί. Φαντάζει δύσκολο το εγχείρημα. Πόσο μάλλον σε μια χώρα όπου και το ροκ ακόμη θεωρείται αντίδραση και underground. Ίσως τελικά είναι ευκολότερο να ψάχνεις τον ορισμό του έρωτα…

6

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: