The Boy – Καλό παιδί (Self-released)

The Boy
1. Φερετροφιλική
2. Δεν είμαι νεκρός
3. Είμαι πολύ καλό παιδί
4. Δεν είχανε τίποτα να μας πουν
5. Μιούζικαλ κάτω από τη Γη
6. Στρώμα νεκρής γιαγιάς
7. Ταληροντούς
8. Τράπεζα
9. Τι θα υπάρχει τη Δευτέρα
10. Νανούρισμα άστεγης μητέρας σε σχεδόν νεκρό μωρό

Ελάτε, μη ντρέπεστε… Όποιος ή όποια είχε κάποια στιγμή θρηνολογήσει για τις χαμένες γενιές της μεταπολίτευσης (ρε, αυτή ακόμη δεν πέθανε;), όποιος ή όποια είχε μοιρολογήσει για τις εποχές τις αντι-ηρωικές, τις χλιαρές, τσι ξενέρωτες που ζούμε, όποιος ή όποια είχε νοσταλγήσει «τα χρόνια εκείνα τα παλιά», με τα Πολυτεχνεία, τους αγώνες τους καλούς, να σηκώσει το χέρι του. Χμμμ βλέπω είμαστε κάμποσες. Καλά, κανένας μας δεν είχε σκεφτεί την παλιά σοφία «πρόσεχε τι εύχεσαι»; Και να που η γενιά μας ζει επιτέλους (;) σε δύσκολους (ενδιαφέροντες που λεν και οι Κινέζοι) καιρούς. Και έτσι μετά από χρόνια κατανάλωσης μετα-ιδεολογικού χυλού μετά μπόλικου lifestyle, βρέθηκε ξάφνου ενεργητική και βιωματική πρωταγωνίστρια στην Ιστορία. Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρό… Γιατί οι περίοδοι κρίσης υπήρξαν ανέκαθεν πραγματικές περίοδοι κρίσης, αμόνια αξιολόγησης αλλά και επανεκτίμησης των πάντων. Ανθρώπινων σχέσεων, αξιών, στάσεων, ιδεών…

Μιλώντας για ιδέες… «Που είναι οι διανοούμενοι;», «τι απέγιναν οι διανοούμενοι;», το ερώτημα είχε γίνει τετριμμένα ευτελισμένο όλα αυτά τα χρόνια, μέχρι και σε τίτλο βιβλίου το είδα σε μια πρόσφατη βόλτα στα βιβλιοπωλεία. Τώρα βέβαια δεν πιστεύω να έχει κανείς παράπονο, οι διανοούμενοι βγήκαν από το φιλντισένιο κάστρο τους και γέμισε ο τόπος απόψεις, για όλους και απ’ όλα έχει ο μπαχτσές, κι εδώ πάντως ισχύει το «πρόσεχε τι εύχεσαι», η όποια διαφορετική άποψη βρέθηκε ενίοτε στο στόχαστρο ενός εκτονωτικού λιθοβολισμού, σε τέτοιες νευρικές εποχές η δυσανεξία στην αντίθετη άποψη είναι πιο συχνή από εκείνη την μοδάτη απέναντι στην …γλουτένη. Από την άλλη δεν ήταν και λίγοι οι διανοούμενοι (με και χωρίς εισαγωγικά εδώ) οι οποίοι αφού «δοξάσθηκαν κρυπτόμενοι», κατεποντίσθησαν εμφανιζόμενοι», για να μνημονεύσω και την παλιά, διαχρονική όμως ρήση του Παπανδρέου του Α’. Γιατί εκεί που περίμενες λεπταίσθητες παρατηρήσεις οι οποίες θα φώτιζαν άδηλες γωνίες, θα αναδείκνυαν διαφορετικές οπτικές, έστω και πιο λοξές, είδαμε πολλές φορές θορυβώδεις παρουσίες οι οποίες απλά διάλεξαν στρατόπεδα και άρχισαν να πετροβολούν από τα υψώματα της διδακτικής έπαρσης «η αλήθεια που δεν βλέπετε εσείς», με φανατικά κηρύγματα κατά του …φανατισμού και διχαστικό δηλητήριο κατά του ..διχασμού, στο πρότυπο της Αλίκης η οποία είχε φέρει κολάρο στον Παπαμιχαήλ το πλακάτ που έγραφε «Αγάπη-Ειρήνη-Φιλία» (ξαναδείτε την «Κόρη μου τη σοσιαλίστρια» αν δεν θυμάστε τη σκηνή). Θα με ρωτήσετε βέβαια τώρα, ποιος είναι ο διανοούμενος και ποιος όχι, και γιατί εν τέλει η άποψη ενός π.χ. συγγραφέα θα έπρεπε να έχει εξ ορισμού μεγαλύτερη βαρύτητα από εκείνη ενός ξυλουργού ή ενός γεωπόνου. Και θα σας έδινα μεγάλο δίκιο…

Σε συνέχεια των παραπάνω (και για να έρθουμε σιγά-σιγά και στα δικά μας) τίθεται το συναφές ζήτημα «που είναι τα τραγούδια;» Πόσες φορές δεν το έχετε ακούσει σαν κατηγόρια; Που είναι τα τραγούδια που θα συνεγείρουν τα πλήθη; Πως γίνεται αυτό όταν η πραγματικότητα προσφέρει τόση άφθονη κι εκρηκτική πρώτη ύλη; Που είναι τα «είμαστε δυο, είμαστε τρεις», που οι καμπάνες που σώπα όπου να ‘ναι θα χτυπήσουν; Τι συνέβη; Είναι ζήτημα καλής και κακής γενιάς;

Στην πραγματικότητα βέβαια τραγούδια γράφονται για την κρίση και δεν είναι και λίγα. Αλλά η απήχηση τους είναι περιορισμένη, ακόμη και στις περιπτώσεις όπου εμπλέκονται (για μάλλον ύποπτους δικούς τους σκοπούς) τα ΜΜΕ, όπως συνέβη στην άτυχη και ήδη ξεχασμένη περίπτωση του τραγουδιού του Πορτοκάλογλου. Μήπως λοιπόν απλά είναι που το τραγούδι έχει απολέσει εδώ και πολλά χρόνια τον κοινοτικό και κοινωνικό του χαρακτήρα και την κεντρική του θέση στις ζωές μας; Ακόμη δε κι αν υιοθετήσουμε την κάπως …μεσσιανική αντίληψη του τύπου «λείπει ένας Θεοδωράκης», πόθεν να ξεπηδήσει ο νέος Μίκης; Από τους περιχαρακωμένους μουσικούς μικρόκοσμους; Ή μήπως από τα μεγάλα ονόματα; Τους αστέρες του ποιοτικού και του εναλλακτικού; Εκείνων που μια χαρά είχαν βολευτεί οι περισσότεροι την εποχή του lifestyle; Με τι αξιοπιστία να βγουν λοιπόν τώρα να τραγουδήσουν για ….πάλης ξεκίνημα, νέους αγώνες;

Ο Boy (υποθέτω – είμαι σίγουρος) δεν έχει εξαρχής τέτοιες φιλοδοξίες. Μολονότι ανήκει στην μετέωρη «κατηγορούμενη» γενιά των σημερινών mid-30s και έχει πίσω του ήδη μια σημαντική πολυδιάστατη πορεία στο κουρμπέτι, έχοντας ένα σαφώς αναγνωρίσιμο στίγμα και συνεισφορά στην εγχώρια σκηνή. Θα μπορούσε να παρασυρθεί κανείς και να τον αντιμετωπίσει ως αντιπροσωπευτικό της γενιάς, όπα, ένστασις όμως! Για να είσαι «αντιπροσωπευτικός» οφείλεις να είσαι και συμβατικός, να εκφράζεις έναν μέσο όρο, μια «κοινή» γνώμη, έστω κι ενός μικρόκοσμου ακόμη. Και το έργο του Boy ναι μεν ποτέ δεν ήταν ερήμην της πραγματικότητας, πάντοτε έπαιρνε …κατάματη θέση απέναντι στην πραγματικότητα, από την άλλη όμως δεν σήκωσε παντιέρες ούτε έσπευσε να δηλώσει ιδιότητα. Περισσότερο θα λέγαμε ότι αυτοβιογραφείται μέσα από την Ιστορία και τον τρόπο που αυτή απλώνει πλοκάμια και επηρεάζει ακόμη και την μικρή ταπεινή καθημερινότητα.

Τούτες οι παρατηρήσεις επιβεβαιώνονται και με το νέο του έργο, έναν δίσκο ο οποίο γράφτηκε μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο …πριαπικής έμπνευσης και δημιουργικότητας, άλλες δύο μέρες χρειάστηκαν για την ηχογράφησή του με την καθοριστική συμβολή του Κτίρια του Νύχτα και την επόμενη κυκλοφόρησε. Γρήγορα ναι, πρόχειρα όχι (που έλεγε παλιά διαφήμιση ταχυφαγείου), αν και είναι κατά στιγμές εμφανή τα ακατέργαστα σημάδια της βιάσης. Αναπόφευκτα. Τούτο είναι ένα modus το οποίο ακολουθούν και κάμποσοι άλλοι, όχι πολλοί μουσικοί (χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Άγγελος Κυρίου), όπου ζητούμενο είναι το πηγαίο, το αυθόρμητο αλλά και η εκφραστική εκφόρτιση, το βγάζεις, το τελειώνεις, παίρνει τη θέση του στο παρελθόν και προχωράς παρακάτω. Έστω και εις βάρος της όποιας καλλιτεχνικής «βαρύτητας».

Τούτος ο δρόμος μοιάζει όμως ο πλέον κατάλληλος όταν γράφεις εν θερμώ, στην πυρά των γεγονότων, το «Καλό παιδί» γράφτηκε τις μέρες του δημοψηφίσματος, ενός ακόμη διλήμματος, γεμάτη αυτή η πουτάνα η ζωή από διλήμματα όπου κανείς δεν σου εγγυάται τι θα γίνει, και σαν να «με φοβίζει όταν τη γνώμη μου ζητάνε», τι να κάνουμε (There is No Alternative), δε γίνεται αλλιώς, που λέει ο νεόκοπος μεταμφιεσμένος κάτω από την προβιά του «ορθολογισμού» κομφορμισμός. Ο λόγος στον Boy: «Ο δίσκος είναι αφιερωμένος στον Sidney Fucking Lumet. Για όσους μεγαλώσαμε με τις ταινίες του, δεν ήτανε ποτέ δίλημμα το ΝΑΙ ή το ΟΧΙ.» Για κάποιους ήδη αυτό λέει πολλά…

Στο «Καλό παιδί» ο Boy μετά από καιρό επιστρέφει στη μητρική γλώσσα (μόνο έτσι γίνεται όταν φλέγεσαι να τα πεις, δεν μπορείς να τα λες στα …ξένα). Στον δίσκο εύκολα διακρίνεις τη φλέβα η οποία το ενώνει με όλους τους προηγούμενους, έχει την σφραγίδα και την ταυτότητα του δημιουργού και όλα του τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, δεν υπάρχει εδώ η διάθεση για ανατροπές και αναπροσδιορισμούς: την μινιμαλιστική προσέγγιση στον ήχο, τους εμμονοληπτικούς ρυθμούς, τη φωνή της πυρετώδους απαγγελίας, χωρίς πολλές διακυμάνσεις και χρωματισμούς, μια ατμόσφαιρα η οποία έχει κάτι το αστικό και σκληρά υποβλητικό, συνθέσεις οι οποίες τσαλαβατούν σε διάφορα είδη, ενίοτε και εν είδει παρωδίας, συνθέσεις που σε αρπάζουν με τη μία (άκου π.χ. το «Είμαι πολύ καλό παιδί»). Και φυσικά οι στίχοι σε ρόλο πρωταγωνιστικό. Στίχοι απαισιόδοξα αισιόδοξοι, χωρίς ορθοπρέπεια και σεμνοτυφία, μακριά από κάθε εθνικό παρτιωτισμό (sic), με ένα χιούμορ σοβαρό, σκληρό και πικρό (δεν είχε ποτέ την αλαφράδα ο Boy). Στίχοι οι οποίοι αντλούν από την επικαιρότητα αλλά ταυτόχρονα την υπερβαίνουν, χωρίς να καταφεύγουν σε εύκολη συγκινησιακή εκμετάλλευση.

Θα ομολογήσω, κλείνοντας, ότι αυτό το κείμενο το επεξεργάστηκα σε δύο φάσεις, μία εν θερμώ, μία εν ψυχρώ, με μια απόσταση από τα γεγονότα της επικαιρότητας (μια πολυτέλεια την οποία δεν είχε ο δημιουργός!). Πέρασε κάμποσος καιρός από τότε που ξημέρωσε εκείνη η Κυριακή, η Άγια Κυριακή (όχι, αυτή ήταν ..καΐκι), ποιος το περίμενε πως θα ‘ταν Κυριακή… Πυκνός ο πολιτικός χρόνος, πολλά άλλαξαν, τίποτε δεν άλλαξε, ο άνθρωπος όλα τα συνηθίζει τελικά, και ουρές και capital controls και μνημόνια. Και πάλι Κυριακή θα είναι οι νέες εκλογές… Και η ερώτηση εν προκειμένω τίθεται σχεδόν αυτεπάγγελτα. Τι μένει από τον δίσκο; Ξεπεράστηκε άραγε από την επικαιρότητα; Αν έχετε πράγματι διαβάσει μέχρι αυτό το σημείο, η απάντηση νομίζω είναι ήδη σαφής. Γιατί το έργο του Boy (και όχι μόνο το συγκεκριμένο) είναι πάντοτε επίκαιρο, όχι όμως με τον τρόπο που αναπαράγουν τα τετριμμένα εμπορικά δελτία τύπου της τάδε νέας «συγκλονιστικής παράστασης». Η τέχνη δεν οφείλει να είναι βολονταριστικά και εύκολα επίκαιρη, αντιθέτως οφείλει να κρατά αποστάσεις ασφαλείας. Και να έχει επίγνωση ότι όσο κι αν η επικαιρότητα βαραίνει με θορυβώδη γεγονότα καταθλιπτικού βάρους, υπάρχουν και πράγματα, ιδέες, συναισθήματα, που έρχονται από πολύ πίσω και πάνε πολύ μακριά, που την υπερβαίνουν, ενίοτε την υπονομεύουν. Σε μία από τις πιο ουσιαστικές, φιλοσοφικά, νοηματικά και εικονοποιητικά, στιχουργικές στιγμές των τελευταίων ετών, ο Boy υπογραμμίζει ακριβώς αυτή την αντίληψη. Απαντώντας συνάμα σε εκείνη την αγχώδη ερώτηση «Τι θα υπάρχει τη Δευτέρα;», πόσοι δεν το αναρωτηθήκαμε αυτό;

Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε ακόμα οι λόγοι που δεν θέλεις να με δεις.
Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε ακόμα μητέρες να σε προσέχουν πριν παντρευτείς.
Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε διαφημίσεις στην τηλεόραση να ξεχαστείς.
Το βράδυ της Δευτέρας πριν κοιμηθείς.
Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε ατυχήματα αν θελήσεις να σκοτωθείς.
Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε ναρκωτικά και νέοι τρόποι να με σκεφτείς.
Σου υπόσχομαι ότι θα υπάρχουνε τα χείλη μου.
Αρκεί να θέλεις.
Αρκεί να ρθεις.

17/09/2015

7.5

 

1η δημοσίευση: http://www.mic.gr

Advertisements
Post a comment or leave a trackback: Trackback URL.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: